Ο Άνταμ Σμιθ, ο θεμελιωτής της θεωρίας της «ελεύθερης αγοράς», έλεγε ότι «για να υπάρχει ένας πάμπλουτος πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον πεντακόσιοι φτωχοί». Αυτά έλεγε ο Σμιθ το 1776 στο έργο του «Ο πλούτος των εθνών», το ευαγγέλιο του καπιταλισμού. Σήμερα, μετά από 241 χρόνια, το 2017, για να υπάρχει ένας δισεκατομμυριούχος πρέπει να υπάρχουν 2.950.000 φτωχοί! Και αυτό ονομάζεται πρόοδος…

Αυτό και άλλα εντυπωσιακά στοιχεία αποκαλύπτει η έρευνα του Boston Consulting Group (B.C.G.) για το πώς μοιράζεται ο πλούτος (και η φτώχεια) στον σημερινό κόσμο. Τα στοιχεία της έρευνας δημοσιεύτηκαν στο «Βήμα της Κυριακής» σε άρθρο του δημοσιογράφου Τάσου Μαντικίδη, και σε συνδυασμό με τα στοιχεία της Credit Suisse και της Wealth-Χ δίνουν έναν ανάγλυφο χάρτη της τεράστιας κοινωνικής ανισότητας.

Βέβαια, για τον Άνταμ Σμιθ και τους σημερινούς υποστηρικτές του, ο πλούτος και η φτώχεια είναι φυσικά φαινόμενα όπως η καταιγίδα ή ο σεισμός. Άρα και η εκμετάλλευση και η αδικία και η κοινωνική ανισότητα, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν, ως απόρροια αυτών των φαινομένων και της ανθρώπινη φύσης, η οποία χαρακτηρίζεται (απ' τους ίδιους) από την ιδιοτέλεια και την «ιερότητα» της ιδιοκτησίας. Θεωρίες που βρίσκουν την απάντηση τους, στην απλή υπόμνηση: Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιοι!

Ας δούμε λοιπόν ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία από το άρθρο:

  • Από το 2000 ως σήμερα, ο αριθμός των εκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 155% και ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων κατά 216%
  • Σύμφωνα με την απογραφή του 2017 της Wealth-Χ οι «υπερπλούσιοι» (με ατομική περιουσία άνω των 30 εκατομμυρίων δολαρίων), διαθέτουν συνολικά κινητή περιουσία 27 τρισεκατομμυρίων δολαρίων
  • Μόνο μέσα στο τελευταίο δωδεκάμηνο οι «υπερπλούσιοι» αυξήθηκαν κατά 3,5%, φθάνοντας τα 226.450 άτομα, αντιστοιχώντας στο 0,003% του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού
  • Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων υπολογίζεται σε 2.397, με συνολική περιουσία 7,37 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Πλούτος που ξεπερνά το εισόδημα που συγκεντρώνουν 3,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι (6,1 τρισεκατομμύρια δολάρια) στον πλανήτη.

Πού τα «κρύβουν»

Εξίσου ενδιαφέροντα (και εξοργιστικά) είναι τα όσα αποκαλύπτουν οι έρευνες για το που «κρύβουν» τα λεφτά τους οι σημερινοί «Κροίσοι».

Βέβαια, δεν πέφτουμε από τα σύννεφα διαβάζοντας ότι οι δύο βασικοί αποταμιευτήρες αυτού του αμύθητου πλούτου είναι οι «φορολογικοί παράδεισοι» και οι offshore εταιρείες. Θα πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι και στις δύο περιπτώσεις η νομιμότητα εξασφαλίζεται από εθνικούς νόμους και διεθνείς συμφωνίες, καθ' όλα εντάξει με τις αρχές του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Δηλαδή, αυτό που κατά καιρούς εμφανίζεται ως «παράνομο», «σκανδαλώδες» ή «ανήθικο», είναι για τους καπιταλιστές απολύτως νόμιμο, άρα και… ηθικό. Έχουμε και λέμε, λοιπόν: Το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που είναι τοποθετημένα σε «φορολογικούς παραδείσους» και offshore εταιρείες υπολογίζεται σε 10,3 τρισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 9 τρισεκατομμύρια ευρώ). Υπολογίζεται ότι οι ιδιοκτήτες αυτών των κεφαλαίων γλυτώνουν φόρους 3,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως που θα πλήρωναν αν τα κεφάλαια αυτά φορολογούνταν σύμφωνα με τα ισχύοντα στις χώρες του Ο.Ο.Σ.Α.

«Φορολογικοί παράδεισοι»

Θα περίμενε κανείς, με τα όσα κατά καιρούς δημοσιεύονται στα μέσα ενημέρωσης, ότι όταν μιλάμε για «φορολογικούς παραδείσους» και offshore εταιρείες, εννοούμε κάποιους εξωτικούς προορισμούς, κάποια νησάκια στη μέση του Ατλαντικού ή του Ειρηνικού, κάποια κρατίδια που παρέχουν άσυλο σε φοροφυγάδες. Και όμως… Η Ελβετία, με 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, παραμένει ηγέτιδα δύναμη στον κόσμο των offshore, καθώς καταλαμβάνει μερίδιο αγοράς που ξεπερνά το 24% των συνολικών «κρυμμένων» κεφαλαίων.

Τα «υπεράκτια» κεφάλαια από τη δυτική Ευρώπη βρίσκονται -στη μεγάλη πλειονότητά τους- εντός Ευρώπης, αφού το 35% βρίσκεται στην Ελβετία, το 25% στα νησιά της Μάγχης και το Δουβλίνο (όπου είναι τοποθετημένα 1,1 τρισ. δολάρια) και ένα 9% (400 δισ. δολάρια) στο Λουξεμβούργο του αξιότιμου κυρίου Γιουνγκέρ.

Ιδού, λοιπόν, και τα άλλα ευυπόληπτα «υπεράκτια» κέντρα όπου «κρύβουν» τα δισεκατομμύρια τους οι σύγχρονοι «Κροίσοι» (σε παρένθεση τα ποσά):

  • Ηνωμένο Βασίλειο (1,2 τρισ. δολ)
  • Σιγκαπούρη (1,2 τρισ. δολ)
  • Καραϊβική- Παναμάς (1,3 τρισ. δολ)
  • ΗΠΑ (900 δισ. δολ)
  • Χονγκ Κονγκ (800 δισ. δολ).

Αξίζει να σημειωθεί ότι για ορισμένους παρατηρητές, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ανερχόμενος φορολογικός παράδεισος, «η νέα Ελβετία», κάτι που είναι εμφανές π.χ. στην περίπτωση της πολιτείας της Νότιας Ντακότα.

Τέλος αν ενδιαφέρεστε να μάθετε πού «κρύβουν» τα κεφάλαιά τους οι «δικοί μας», οι Έλληνες «Κροίσοι», το δημοσίευμα αναφέρει ότι προτιμούν την Ελβετία. Μάλιστα, σύμφωνα με εσωτερικές έρευνες ελβετικών τραπεζών και εξειδικευμένων οίκων, κυμαίνονταν στα 100-120 δισ. ευρώ, με το 60% εξ αυτών να βρίσκεται τοποθετημένο σε διάφορα επενδυτικά προϊόντα.

Δάνης Παπαβασιλείου – "Ημεροδρόμος"