Νέο κύμα μειώσεων συντάξεων αλλά και έκρηξη της υπερφολογήσης φέρνει η επόμενη διετία με σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων που ψήφισε η σημερινή κυβέρνηση οδηγώντας στη φτώχεια εκατομμύρια Έλληνες.

Η φοροδοτική ικανότητα των πολιτών έχει εξαντληθεί, ενώ τα χρέη προς το δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες αυξάνονται συνεχώς. Σήμερα υπάρχουν περίπου ενάμισι εκατομμύριο συνταξιούχοι με εισόδημα 4.500 ευρώ τον χρόνο, τη στιγμή που οι νέες περικοπές στις σημερινές συντάξεις το 2019 θα οδηγήσουν σε συνολική μνημονιακή απώλεια εισοδημάτων για τους συνταξιούχους έως 70%. Οι οκτώ στους δέκα συνταξιούχους έχουν φθάσει πια στο στάδιο της εξαθλίωσης. Δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε τα φάρμακά τους, ενώ δεν έχουν χρήματα ούτε για τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού και του τηλεφώνου.

Φόροι

Από την 15η-7-2015 μέχρι και σήμερα έχουν νομοθετηθεί 41 φοροεισπρακτικά μέτρα, από τα οποία τα περισσότερα και το πιο επαχθή επιβαρύνουν υπέρμετρα τους οικονομικά ασθενείς πολίτες. Και έπεται συνέχεια αφού από την 1η-1-2018:

  • Καταργείται η έκπτωση ποσοστού 1,5% κατά την παρακράτηση φόρου εισοδήματος επί των μισθών και των συντάξεων
  • Καταργείται η έκπτωση από τον φόρο εισοδήματος κάθε φυσικού προσώπου, ποσοστού 10% από το ποσό των ετησίων δαπανών του για ιατρική, φαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, εφόσον οι δαπάνες αυτές υπερβαίνουν συνολικά το 5% του ετησίου ατομικού εισοδήματός του
  • Θα επιβάλλεται φόρος υπεραξίας 20% στις πωλήσεις ακινήτων
  • Θα επιβάλλεται φόρος 15% έως 45% επί των εισοδημάτων από περιστασιακές και βραχυπρόθεσμες μισθώσεις ακίνητης περιουσίας, οι οποίες συνήθως εξυπηρετούνται μέσω της διεθνούς διαδικτυακής πλατφόρμας Airbnb
  • Θα επιβάλλεται φόρος διαμονής, από μισό ως τέσσερα ευρώ ανά ημέρα και ανά δωμάτιο στα ξενοδοχεία και μισό ευρώ ανά ημέρα στα ενοικιαζόμενα δωμάτια-διαμερίσματα
  • Καταργείται ο μειωμένος κατά 50% συντελεστής Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης που εφαρμόζεται στην περιοχή Δωδεκανήσου για την αιθυλική αλκοόλη που περιέχεται στα αλκοολούχα ποτά ή άλλα αλκοολούχα προϊόντα
  • Περικόπτονται περαιτέρω κατά 50% τα επιδόματα θέρμανσης.

Τονίζεται ότι από την 1η-1-2019 ή την 1η-1-2020 μειώνονται τα αφορολόγητα όρια εισοδήματος για μισθωτούς, συνταξιούχους και κατ’ επάγγελμα αγρότες από 8.636 έως 9.545 σε 5.682 έως 6.591 ευρώ.

Εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών

Νέο χαράτσι-σοκ που θα επιφέρει αυξήσεις στις εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών έως 130% λόγω της αλλαγής της βάσης υπολογισμού τους, έρχεται από το 2018. Οι νέες ανατροπές για 1.400.000 ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενους, αφορούν στην αλλαγή της βάσης υπολογισμού των εισφορών που θα υπολογίζονται επί των ακαθάριστων εσόδων, χωρίς δηλαδή την αφαίρεση των ασφαλιστικών εισφορών που έχουν καταβληθεί, ενώ έως και φέτος επιβάλλονται επί του καθαρού φορολογητέου εισοδήματος. Για να αποφευχθεί η απότομη επιβάρυνση που θα προκύψει, προβλέπεται το 2018 να λαμβάνεται υπόψη για την επιβολή των ασφαλίστρων στον Ε.Φ.Κ.Α. το 85% του φορολογητέου εισοδήματος μαζί με τις αναλογούσες εισφορές (θα γίνεται έκπτωση 15%). Και από το 2019 να ισχύσει το νέο μέτρο πλήρως για το 100% του εισοδήματος συμπεριλαμβανομένων των εισφορών. Εκτιμάται ότι η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών προς τα ταμεία θα αγγίξει το 130% έως το 2021, καθώς:

  • Για το 2018 οι εισφορές ανέρχονται σε 53 εκατομμύρια ευρώ
  • Για το 2019 στα 124 εκατομμύρια ευρώ
  • Για το 2020 στα 126 εκατομμύρια ευρώ
  • Για το 2021 οι εισφορές αυξάνονται στα 128 εκατομμύρια ευρώ.

Οι εισφορές θα υπολογίζονται για όλους ως ποσοστό στο εισόδημα του προηγούμενου χρόνου, πριν όμως αφαιρεθούν οι ασφαλιστικές εισφορές, οι οποίες για παράδειγμα για πρώην ασφαλισμένους του Ο.Α.Ε.Ε. ανέρχονται στο 27%.

Την ίδια ώρα έχουν ήδη δρομολογηθεί μια σειρά από επιβαρύνσεις που θα κληθούν οι παραπάνω κατηγορίες ασφαλισμένων να εξοφλήσουν εντός του 2018. Οι επιβαρύνσεις αυτές αφορούν τόσο στο σκέλος των εισφορών υπέρ επικούρησης και εφάπαξ, όσο και σε εισφορές που δεν είχαν καταβληθεί από το 2016 και πρέπει να εξοφληθούν στις αρχές της επόμενης χρονιάς. Είναι προφανές ότι αν σε όλα τα παραπάνω προστεθούν και οι τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές που επίσης πρέπει να καταβάλλονται εμπρόθεσμα, το πεδίο για τους μη μισθωτούς ασφαλισμένους γίνεται πολύ ασφυκτικό. Πιο αναλυτικά, οι ασφαλιστικές επιβαρύνσεις της νέας χρονιάς, όπως έχουν προκύψει από τα έως τώρα δεδομένα έχουν ως εξής:

  • Επικούρηση-εφάπαξ: Έχει υπολογιστεί ότι ανέρχονται σε περίπου 200.000 οι μη μισθωτοί ασφαλισμένοι (γιατροί, φαρμακοποιοί, υγειονομικοί, μηχανικοί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές, βενζινοπώλες, αρτοποιοί), που χωρίς δική τους υπαιτιότητα, οφείλουν από την αρχή του έτους εισφορές 7% για επικούρηση και 4% για εφάπαξ. Οι εισφορές αυτές αναμένεται να ξεκινήσουν να εισπράττονται ή τον Δεκέμβριο της τρέχουσας χρονιάς ή τον Ιανουάριο του 2018. Επειδή η είσπραξή τους θα πραγματοποιηθεί -σύμφωνα με τις εξαγγελίες του υπουργείου Εργασίας- σε έντεκα ή δώδεκα δόσεις, αυτό συνεπάγεται ότι θα υπάρξει πρόσθετη «διπλή» επιβάρυνση, σχεδόν για το σύνολο του 2018.
  • «Παλιές» εισφορές: Πρόκειται για εκείνες τις εισφορές που έπρεπε να έχουν καταβληθεί για το 2016, αλλά η έναρξη λειτουργίας του Ε.Φ.Κ.Α. την 1.1.17 και η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού τους, «πάγωσε» τη διαδικασία. Η νέα παράταση που έχει δοθεί, είναι μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2018 και αφορά περίπου 650.000 αγρότες και αυτοαπασχολούμενους-επιστήμονες που θα πρέπει έως τότε να καταβάλλουν τις εισφορές αυτές.

Συντάξεις

Έως 25% θα φθάσει η νέα μείωση στις καταβαλλόμενες συντάξεις από 1-1-2019 με τις περικοπές που ψήφισε η σημερινή κυβέρνηση, δημιουργώντας μια νέα τάξη συνταξιούχων των 500 ευρώ! Εκτιμάται ότι οι συνταξιούχοι θα χάσουν έως τρεις συντάξεις το 2019 εξαιτίας της μείωσης κατά 18% της προσωπικής διαφοράς όλων των κύριων καταβαλλόμενων συντάξεων, τη μείωση κατά 18% της προσωπικής διαφοράς όλων των επικουρικών συντάξεων, τη κατάργηση των οικογενειακών επιδομάτων (συζύγου και τέκνων) από όλες τις κύριες και επικουρικές συντάξεις, το «πάγωμα» των αυξήσεων σε όλες τις συντάξεις μέχρι τον Δεκέμβριο του 2021 και τέλος από τη κατάργηση του Ε.Κ.Α.Σ. για 280.000 χαμηλοσυνταξιούχους.

Εκτός από τις 22 μειώσεις που επέφερε στις συντάξεις ο νόμος Κατρούγκαλου (έως 30%), περίπου 1.100.000 παλιοί συνταξιούχοι υπολογίζεται πως θα θιγούν από 1/1/2019 από τον επανυπολογισμό και την περικοπή της προσωπικής διαφοράς. Προσωπική διαφορά είναι η διαφορά που προκύπτει ανάμεσα στο καθαρό ποσό των σημερινών συντάξεων (είχαν απονεμηθεί ή είχε υποβληθεί γι αυτές αίτηση μέχρι 12/5/2016) και στο ποσό που θα προκύψει μετά τον επανυπολογισμό τους.

Σύμφωνα με τη διάταξη του νόμου που έχει ψηφιστεί από τη σημερινή κυβέρνηση, η διαφορά αυτή θα περικόπτεται τόσο ώστε το σύνολο της σύνταξης να μην μειώνεται πάνω από 18%. Ωστόσο οι μειώσεις δεν θα είναι 18%, αλλά φτάνουν και στο 25% γιατί δεν κόβεται μόνο σύνταξη, λόγω προσωπικής διαφοράς, αλλά καταργούνται και τα επιδόματα συζύγου και τέκνων. Πάντως ο κίνδυνος να υπάρξει πλήρης περικοπή της προσωπικής διαφοράς είναι ορατός. Με την περικοπή της προσωπικής, οι απώλειες δεν αποκλείεται να ξεπερνούν τα τριακόσια ευρώ το μήνα. Από όλους όσοι μπαίνουν στο φάσμα των περικοπών, περίπου 450.000 θα υποστούν και το μεγαλύτερο «μαχαίρι» στην προσωπική διαφορά, απορροφώντας όλη την μείωση του 18%. Μεταξύ αυτών είναι:

  • Συνταξιούχοι από το πρώην Τ.Ε.Β.Ε. (Ο.Α.Ε.Ε.)
  • Δημόσιοι υπάλληλοι με τριάντα και άνω έτη υπηρεσίας (ένστολοι, γιατροί κ.α.)
  • Μητέρες ανηλίκων που έχουν συνταξιοδοτηθεί από το Ι.Κ.Α., όπως και άλλοι συνταξιούχοι Ι.Κ.Α. με αρκετά υψηλές αποδοχές και άνω των τριάντα ετών ασφάλιση
  • Συνταξιούχοι νομικοί, μηχανικοί, γιατροί, φαρμακοποιοί
  • Διπλοσυνταξιούχοι (π.χ. γιατροί του Ε.Σ.Υ.).

Έτσι εντός του 2018, στα ενημερωτικά σημειώματα των συντάξεων θα περιλαμβάνεται το ποσό της νέας σύνταξης που έχει επανυπολογιστεί και το ποσό της λεγόμενης προσωπικής διαφοράς που είναι η μείωση της νέας σύνταξης από αυτή που καταβάλλεται σήμερα. Για όλο το 2018 θα λαμβάνεται το άθροισμα των δύο ποσών, δηλαδή η νέα μικρότερη σύνταξη + η προσωπική διαφορά που καταργείται το 2019.Την 1η/1/2019 η μείωση από τα «χαράτσια» θα περάσει στην τσέπη. Όσοι έχουν προσωπική διαφορά που οδηγεί σε μείωση άνω του 18%, θα έχουν περικοπή μέχρι το 18%.Όσοι έχουν προσωπική διαφορά που βγάζει μείωση 15%, θα μείνουν στο 15%.

Μάλιστα ο ομότιμος καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Σάββας Ρομπόλης εκτιμά ότι το 2021 η μέση σύνταξη θα φθάσει στα 480 ευρώ, οδηγώντας σε πλήρη φτωχοποίηση τους συνταξιούχους. Όπως αποκαλύπτει ο κ. Ρομπόλης, ένας στους δύο 2 εκ των 2.650.000 συνταξιούχων παίρνει κάτω από 660 ευρώ καθαρά. Με τα νέα μέτρα από το 2019 συν την ευελιξία της απασχόλησης, συν τη μείωση της κρατικής επιχορήγησης που έχει το Δ.Ν.Τ. από 18 δισ. να πάει στα 12 δισ. ευρώ, τότε ένας στους δύο συνταξιούχους θα παίρνει μία σύνταξη στα 550 ευρώ καθαρά και αν μπει το θέμα του αφορολόγητου σε αυτές τις κατηγορίες εισοδήματος, θα φτάσουμε γύρω στα 480 ευρώ.

Ο κ. Ρομπόλης είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικός για το μέλλον των συντάξεων, λέγοντας ότι έως το 2055 θα μειωθούν συνολικά 55% και αυτό για δύο λόγους. Ο πρώτος αφορά στην κλιμάκωση της μερικής απασχόλησης που κόβει έσοδα από τα ταμεία και ο δεύτερος στη γήρανση του πληθυσμού που θα αυξάνει συνεχώς τον λόγο συνταξιούχων προς εργαζόμενους, με αποκορύφωμα τη δεκαετία 2020-2030.

Ηλίας Γεωργάκης – in.gr