Ένα στα πέντε παιδιά στις χώρες υψηλού εισοδήματος ζει σε σχετική εισοδηματική φτώχεια και κατά μέσο όρο ένα στα οκτώ αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια, σύμφωνα με την τελευταία αναλυτική έκθεση που δημοσίευσε το Ερευνητικό Κέντρο "Innocenti" της UNICEF. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 31η θέση από τις 41 χώρες της Ε.Ε./Ο.Ο.Σ.Α. στον πίνακα κατάταξης.

Στους στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη που αφορούν στα παιδιά, η Ελλάδα αποδίδει καλύτερα στον στόχο 16 «Προώθηση της ειρήνης, της δικαιοσύνης και ισχυρών θεσμών» (3η θέση) και χειρότερα στον στόχο 10 «Μείωση ανισοτήτων» (36η). Πιο συγκεκριμένα:

Φτώχεια

Στην Ελλάδα το 25,5% των παιδιών ζει σε σχετική εισοδηματική φτώχεια και το 39% σε πολυδιάστατη φτώχεια. Οι κοινωνικές μεταβιβάσεις μειώνουν την εισοδηματική φτώχεια πριν από τις μεταφορές κατά 18%. Αυτό θέτει την Ελλάδα στην 29η θέση σε αυτό τον στόχο.

Επιδόσεις χωρών: Στην κορυφή του πίνακα σχετικής εισοδηματικής φτώχειας Δανία (9,2%), Ισλανδία (10%), Νορβηγία (10,2%). Στη χειρότερη θέση Ρουμανία (39,3%), Ισραήλ (36,1%), Τουρκία (31,8%). Στην κορυφή του πίνακα για την πολυδιάστατη φτώχεια Ελβετία (11%), Φινλανδία (12%), Ολλανδία (13%). Στη χειρότερη θέση Ρουμανία (85%), Βουλγαρία (77%), Ουγγαρία (58%).

Πείνα

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 35η θέση, με το 15,7% των παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών να ζει με έναν ενήλικα που είναι σε επισιτιστική ανασφάλεια και ποσοστό παιδικής παχυσαρκίας 20,9% (το 3ο υψηλότερο).

Επιδόσεις χωρών: Στην κορυφή του πίνακα επισιτιστικής ανασφάλειας Ιαπωνία (1,4%), Σουηδία (4%), Δημοκρατία της Κορέας (4,8%). Στη χειρότερη θέση Μεξικό (34,9%), Τουρκία (33,4%), Ρουμανία (26,3%). Παιδική παχυσαρκία: καλύτερες οι Δανία (8,3%), Ολλανδία (10%), Ελβετία (10,2%) και χειρότερες οι Μάλτα (27,4%), Καναδάς (25%), Ελλάδα (20,9%).

Υγεία και ευημερία

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 20η θέση ως προς αυτό τον στόχο. Το ποσοστό νεογνικής θνησιμότητας είναι 2,6 παιδιά ανά χίλιες γεννήσεις. Δεν υπήρχαν δεδομένα για το ποσοστό αυτοκτονίας εφήβων (15-19). Το 27,9% των παιδιών ηλικίας 11-15 ετών αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν δύο ή περισσότερα ψυχολογικά προβλήματα περισσότερο από μία φορά την εβδομάδα (το 5ο υψηλότερο ποσοστό), το 5,8% αναφέρουν ότι έχουν μεθύσει τον τελευταίο μήνα (κάτω από το μέσο όρο 6,9 για αυτή την ομάδα χωρών). Το εφηβικό ποσοστό γεννήσεων είναι 7,23 γεννήσεις ανά χίλιες γυναίκες ηλικίας 15-19 ετών, μειωμένο από 11,20 το 2005.

Επιδόσεις χωρών νεογνική θνησιμότητα, στην κορυφή Ιαπωνία (0,9%), Σλοβενία (1,3%), Σουηδία (1,4%) στο τέλος Μεξικό (8%), Τουρκία (7,3%), Βουλγαρία (5,6%). Αυτοκτονίες εφήβων, στις υψηλότερες θέσεις Πορτογαλία (1,7 ανά 100.000), Ιταλία (1,9), Ισπανία (2) και στις χαμηλότερες Νέα Ζηλανδία (15,6), Λιθουανία (13,3), Φινλανδία (11,3). Ψυχολογικά προβλήματα εφήβων καλύτερες οι Γερμανία (14,2%), Αυστρία (14,7%), Πορτογαλία (15%), χειρότερες οι Ιταλία (36,5%), Βουλγαρία (32,5%), Μάλτα (28,4%).

Ποιοτική εκπαίδευση

Με το 56,7% των 15χρονων να επιτυγχάνουν τη βάση στην ανάγνωση, στα μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες (το 5ο χαμηλότερο ποσοστό) και το 94,9% των παιδιών να συμμετέχουν σε προσχολική εκπαίδευση ένα χρόνο πριν από την έναρξη της υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης, η Ελλάδα βρίσκεται στο χαμηλότερο τρίτο της κατάταξης για αυτό τον στόχο στην 33η θέση.

Επιδόσεις χωρών καλύτερες επιδόσεις στη βασική ικανότητα στην ανάγνωση, στα μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες: Εσθονία (83,1%), Ιαπωνία (82,4%), Φινλανδία (81,4%) και χειρότερες οι Τουρκία (40,7%), Ρουμανία (45,5%), Χιλή (47%). Υψηλότερη συμμετοχή στην προσχολική εκπαίδευση Μάλτα και Ισραήλ (99,9%), Βέλγιο-Φινλανδία-Γαλλία (99,8%), Ισπανία (99,3%) και χαμηλότερη οι Τουρκία (72,7%), Αυστραλία (80,3%), Πολωνία (89,3%).

Ισότητα των φύλων

Οι δείκτες αυτού του στόχου δεν περιλαμβάνονται στον γενικό πίνακα κατάταξης όμως εξετάζονται στην έκθεση. Για παράδειγμα η Ελλάδα εμφανίζει ένα ποσοστό 2% γυναικών ηλικίας 18-29 ετών που ανέφεραν ότι βίωσαν σεξουαλική βία πριν από την ηλικία των δεκαπέντε ετών, κάτω από τον μέσο όρο για αυτή την ομάδα χωρών (6,3%). Στον δείκτη αυτό η Ρουμανία εμφανίζει μόλις 1,1%, Κροατία και Πολωνία 1,9%. Υψηλά ποσοστά αντίστοιχα εμφανίζουν Λουξεμβούργο (13%), Ηνωμένο Βασίλειο (12,3%) και Γαλλία (12%).

Οικονομική ανάπτυξη και εργασία

Η Ελλάδα παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις σε αυτό τον στόχο στην 32η θέση, με το 10,5% των ατόμων ηλικίας 15-19 ετών να μην είναι σε εκπαίδευση, απασχόληση ή σε κατάρτιση και το 11,6% των παιδιών ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ ετών να ζουν σε νοικοκυριά ανέργων (πάνω από τον μέσο όρο για αυτήν την ομάδα χωρών και στους δύο δείκτες).

Επιδόσεις χωρών: Καλύτερες επιδόσεις στον πρώτο δείκτη Ιαπωνία (2%), Λουξεμβούργο (2,4%), Γερμανία (2,9%) και χειρότερες Τουρκία (21%), Μεξικό (15,3%), Βουλγαρία (14,1%). Στα παιδιά σε νοικοκυριά ανέργων καλύτερες Ιαπωνία (2,1%), Ελβετία (2,9%), Δημοκρατία Κορέας (4%) και χειρότερες Ιρλανδία (18,8%), Ουγγαρία και Νέα Ζηλανδία (16%), Ισπανία (14,3%).

Ανισότητες εντός και μεταξύ των χωρών

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 36η θέση σε αυτό τον στόχο. Το μερίδιο του συνολικού εισοδήματος που πηγαίνει στο 10% των νοικοκυριών με παιδιά είναι 64% υψηλότερο από το μερίδιο που φτάνει στο χαμηλότερο 40%. Επίσης, υπάρχει σχετική διαφορά 63,2% μεταξύ των οικογενειακών εισοδημάτων των παιδιών στο 10ο χαμηλότερο εκατοστημόριο και εκείνων του μέσου όρου - ένα μέτρο «ανισότητας στις χαμηλότερες βαθμίδες». Αυτό είναι το 6ο υψηλότερο αποτέλεσμα αυτού του δείκτη. Μια άνοδος στην οικογενειακή κοινωνικοοικονομική κατάσταση προβλέπει αύξηση των επιδόσεων στις εξετάσεις των μαθητών δεκαπέντε ετών στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες κατά 33,3 βαθμούς, κάτω από τον μέσο όρο για αυτή την ομάδα χωρών.

Επιδόσεις χωρών: Καλύτερες στον πρώτο δείκτη Ισλανδία (0,70), Νορβηγία (0,74), Σουηδία (0,76) και χαμηλότερα Μεξικό (2,80), Χιλή (2,21), Τουρκία (1,89). Στον δεύτερο δείκτη καλύτερες Ισλανδία (34,2%), Νορβηγία (37,1%), Ελβετία (38,5%) και χειρότερες Βουλγαρία (71,1%), Ρουμανία (67,4%), Μεξικό (65,7%).

Ασφαλείς και βιώσιμες πόλεις

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 28η θέση σε αυτό τον δείκτη και στόχο, έχοντας συγκεντρώσεις λεπτών σωματιδίων σε αστικές περιοχές 12,3 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο - πάνω από το διεθνώς αναγνωρισμένο ασφαλές επίπεδο των 10.

Επιδόσεις χωρών: Καλύτερες Ιρλανδία και Νορβηγία (4,8), Αυστραλία (5,3), Εσθονία (5,8) και χειρότερες Δημοκρατία Κορέας (24,8), Ισραήλ (23,5), Βέλγιο (18,1).

Βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση

Με το 62,7% των 15χρονων να γνωρίζουν πέντε ή περισσότερα περιβαλλοντικά ζητήματα, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 17η θέση από τις 37 χώρες σε αυτό τον δείκτη και στόχο.

Επιδόσεις χωρών Καλύτερες Πορτογαλία (82%), Σλοβενία (75,8%), Τουρκία (73%), χειρότερες Ρουμανία (38,3%), Ιαπωνία (44,4%), Νέα Ζηλανδία (49,7%).

Ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί

Το ποσοστό αυτό-αναφερόμενου χρόνιου εκφοβισμού (bullying) είναι το 7ο χαμηλότερο σε αυτήν την ομάδα χωρών (6,4% παιδιών 11-15 ετών που έχουν υποστεί εκφοβισμό τουλάχιστον δύο φορές το μήνα). Επίσης 12,2% γυναικών ηλικίας 18-29 ετών που ανέφεραν ότι είχαν βιώσει φυσική βία πριν την ηλικία των δεκαπέντε στην Ελλάδα (το 6ο χαμηλότερο ποσοστό). Τα αποτελέσματα αυτά θέτουν την Ελλάδα στην 3η θέση. Δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για την Ελλάδα όσον αφορά στο ποσοστό ανθρωποκτονιών.

Επιδόσεις χωρών: Χαμηλότερα επίπεδα εκφοβισμού παρουσιάζουν Σουηδία (4,5%), Ισλανδία (4,6%), Ιταλία (5,2%) και υψηλότερα Λιθουανία (29,2%), Λετονία (22,7%), Εσθονία (16,6%). Χαμηλότερα επίπεδα βίας κατά των γυναικών πριν τα δεκαπέντε Ολλανδία (8%), Σλοβενία (8,4%), Κύπρος (9,5%) και υψηλότερα Εσθονία (44,6%), Φινλανδία (40%), Λουξεμβούργο (34,9%).

Η έκθεση «Οικοδομώντας το μέλλον: Τα παιδιά και οι στόχοι για τη βιώσιμη ανάπτυξη στις πλούσιες χώρες» είναι η πρώτη που αξιολογεί την κατάσταση των παιδιών σε 41 χώρες υψηλού εισοδήματος σε σχέση με τους στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη που προσδιορίστηκαν ως οι σημαντικότεροι για την παιδική ευημερία. Κατατάσσει τις χώρες με βάση τις επιδόσεις τους και διευκρινίζει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζουν οι προηγμένες οικονομίες για την επίτευξη παγκόσμιων δεσμεύσεων έναντι των παιδιών.

«Η έκθεση αυτή είναι μια αφύπνιση απέναντι στο γεγονός πως ακόμα και στις χώρες υψηλού εισοδήματος, η πρόοδος δεν ωφελεί όλα τα παιδιά» δήλωσε η Σάρα Κουκ, διευθύντρια του Ερευνητικού Κέντρου "Innocenti" της UNICEF. «Τα υψηλότερα εισοδήματα δεν οδηγούν αυτομάτως σε βελτίωση των αποτελεσμάτων για όλα τα παιδιά και μπορεί πράγματι να συνοδεύονται από εμβάθυνση των ανισοτήτων. Οι κυβερνήσεις σε όλες τις χώρες πρέπει να αναλάβουν δράση για να διασφαλίσουν ότι τα κενά θα μειωθούν και θα σημειωθεί πρόοδος για την επίτευξη των στόχων για τη βιώσιμη ανάπτυξη για τα παιδιά».

Τα βασικά ευρήματα επί επιλεγμένων δεικτών των στόχων για τη βιώσιμη ανάπτυξη για τα παιδιά και τους εφήβους στις πλούσιες χώρες περιλαμβάνουν:

  • Να μπει τέλος στη φτώχεια: Κατά μέσο όρο, το ένα στα πέντε παιδιά στις χώρες υψηλού εισοδήματος ζει σε σχετική εισοδηματική φτώχεια, αν και υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις, από το ένα στα δέκα στη Δανία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, έως το ένα στα τρία στο Ισραήλ και τη Ρουμανία.
  • Να μπει τέλος στην πείνα: Κατά μέσο όρο, το ένα στα οκτώ παιδιά στις χώρες υψηλού εισοδήματος αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια, ανεβαίνοντας στο ένα στα πέντε στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο ένα στα τρία στο Μεξικό και την Τουρκία.
  • Να εξασφαλίσουμε μια υγιή ζωή: Η νεογνική θνησιμότητα έχει μειωθεί δραματικά στις περισσότερες χώρες. Και τα ποσοστά αυτοκτονίας μεταξύ των εφήβων, οι γεννήσεις σε εφηβική ηλικία και η μέθη μειώνονται. Ωστόσο, ένας στους τέσσερις έφηβους αναφέρει δύο ή περισσότερα ζητήματα ψυχικής υγείας περισσότερο από μία φορά την εβδομάδα.
  • Να εξασφαλίσουμε μια ποιοτική εκπαίδευση: Ακόμα και στις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις, συμπεριλαμβανομένης της Ιαπωνίας και της Φινλανδίας, περίπου το ένα πέμπτο των 15χρονων δεν φτάνει τα ελάχιστα επίπεδα επάρκειας στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.
  • Να πετύχουμε ισότητα των φύλων: Κατά μέσο όρο, το 14% των ενηλίκων που ερωτήθηκαν σε δεκαεπτά πλούσιες χώρες πιστεύουν ότι τα αγόρια αξίζουν προτίμησης για την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και στην πλειονότητα αυτών των χωρών αυτή η πεποίθηση είναι υψηλότερη μεταξύ των ανδρών.

Στην κατάταξη 41 χωρών, ο σχετικός πίνακας ευνοεί εκείνες τις χώρες που εμφανίζονται συχνά στην κορυφή των πρόσφατων συγκρίσεων της ανθρώπινης και παιδικής ανάπτυξης -τις σκανδιναβικές χώρες, τη Γερμανία και την Ελβετία- και λιγότερο τις χώρες χαμηλότερου εισοδήματος στην ομάδα, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τη Χιλή. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτει περιθώρια βελτίωσης σε όλους τους τομείς, καθώς όλες οι χώρες κατατάσσονται στο μέσο ή το χαμηλότερο τρίτο της κατάταξης, σε δύο ή περισσότερους στόχους.

Για ορισμένους δείκτες -ανισότητα εισοδήματος, εφηβική αυτοαναφερόμενη ψυχική υγεία και παχυσαρκία- οι τάσεις υποδηλώνουν αιτία ανησυχίας στην πλειοψηφία των πλουσίων χωρών. Στις δύο από τις τρεις χώρες που μελετήθηκαν, τα φτωχότερα νοικοκυριά με παιδιά είναι πλέον πολύ πιο πίσω από το μέσο όρο από ό, τι το 2008. Το ποσοστό παχυσαρκίας στις ηλικίες 11-15 ετών και το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν δύο ή περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας την εβδομάδα, αυξάνεται στην πλειοψηφία των χωρών.

Παρόλο που πολλές χώρες έχουν σημειώσει ευρεία πρόοδο σε αρκετούς δείκτες, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους σε άλλους τομείς. Τα εθνικά επίπεδα εισοδήματος δεν εξηγούν όλες αυτές τις διαφορές: για παράδειγμα, η Σλοβενία βρίσκεται πολύ μπροστά από πολύ πλουσιότερες χώρες σε πολλούς δείκτες, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κατατάσσονται στην 37 θέση από τις 41 στον συνοπτικό πίνακα.

Η UNICEF ζητά από τις χώρες υψηλού εισοδήματος να αναλάβουν δράση σε πέντε βασικούς τομείς:

  1. Βάλτε τα παιδιά στο επίκεντρο μιας δίκαιης και βιώσιμης προόδου. Η βελτίωση της ευημερίας όλων των παιδιών σήμερα είναι απαραίτητη για την επίτευξη τόσο της ισότητας όσο και της αειφορίας. Μην αφήνετε πίσω κανένα παιδί. Οι εθνικοί μέσοι όροι συχνά συγκαλύπτουν τις ακραίες ανισότητες και το σοβαρό μειονέκτημα ομάδων στο κάτω μέρος της κλίμακας.
  2. Βελτιώστε τη συλλογή συγκρίσιμων δεδομένων -ιδίως όσον αφορά στη βία κατά των παιδιών, στην ανάπτυξη στην πρώτη παιδική ηλικία, στη μετανάστευση και στο φύλο.
  3. Χρησιμοποιήστε τους πίνακες κατάταξης για την προσαρμογή απαραίτητων πολιτικών σε εθνικό πλαίσιο. Καμία χώρα δεν τα πάει καλά σε όλους τους δείκτες ευημερίας για τα παιδιά και όλες οι χώρες αντιμετωπίζουν προκλήσεις για την επίτευξη τουλάχιστον ορισμένων στόχων για τη βιώσιμη ανάπτυξηεπικεντρωμένων στα παιδιά.
  4. Τιμήστε τη δέσμευση για παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη. Το γενικό πλαίσιο των στόχων για τη βιώσιμη ανάπτυξη δεσμεύει όλες τις χώρες σε μια παγκόσμια προσπάθεια.

 

Λογιστικά - Φοροτεχνικά