Κατά τη διάρκεια αυτού του Ραμαζανιού, οι συριακές οικογένειες σε ολόκληρη τη χώρα και παγκοσμίως, τρώνε πρωινό απουσία ενός αγαπημένου. Καθώς προετοιμάζονται οι αγαπημένες λιχουδιές και συγκεντρώνονται οι συγγενείς, η κενή καρέκλα στο τραπέζι θα είναι μια οδυνηρή υπενθύμιση εκείνων που απουσιάζουν, αλλά δεν λησμονούνται ποτέ. Πολλοί βιώνουν τον συνεχιζόμενο πόνο και το βασανιστήριο του να μην έχουν νέα σχετικά με το πού βρίσκεται ο συγγενής τους ή για το αν είναι ζωντανός ή νεκρός.

Μια πρόσφατη έκθεση του Συριακού Δικτύου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (S.N.H.R.) εκτιμά ότι ο αριθμός των κρατουμένων ενδέχεται να υπερβαίνει τα 215.000 άτομα, με 99%από αυτά να κρατούνται από δυνάμεις του συριακού καθεστώτος. Μόνο τον περασμένο μήνα, το S.N.H.R. τεκμηρίωσε 577 περιπτώσεις παράνομων συλλήψεων, εκ των οποίων 423 πραγματοποιήθηκαν από δυνάμεις του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων 44 παιδιών και 88 γυναικών. Οι περισσότεροι ήταν πολίτες που συνελήφθησαν σε περιοχές υπό τον έλεγχο του καθεστώτος. Μεταξύ των κρατουμένων είναι ακτιβιστές και μέλη οικογενειών των ένοπλων μαχητών της αντιπολίτευσης. Περιλαμβάνονται επίσης πολλοί άνδρες στην ηλικιακή ομάδα ηλικίας 18-42 ετών, που συνελήφθησαν για λόγους στρατολόγησης και πιθανόν να σταλούν στις πρώτες γραμμές για να πολεμήσουν.

Οι τρομερές συνθήκες στις εγκαταστάσεις κράτησης του καθεστώτος έχουν τεκμηριωθεί ευρέως από τοπικές και διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επιβεβαιώνονται από την τρομερή μαρτυρία όσων απελευθερώθηκαν. Οι φυλακές είναι υπερπλήρεις και με απαράδεκτες συνθήκες υγιεινής. Οι κρατούμενοι λαμβάνουν ανεπαρκές φαγητό -μερικές φορές είναι σκόπιμα πεινασμένοι- και υποφέρουν από έλλειψη ιατρικής φροντίδας. Τα βασανιστήρια γίνονται σε βιομηχανική κλίμακα. Γυναίκες και άνδρες έχουν υποστεί βιασμό και σεξουαλική κακοποίηση.

Τον Φεβρουάριο, η Διεθνής Αμνηστία δημοσίευσε μια έκθεση που κατηγορεί το συριακό καθεστώς για το έγκλημα της εξόντωσης. Στην έκθεση ο οργανισμός εκτιμά ότι 13.000 άνθρωποι εκτελέστηκαν στη στρατιωτική φυλακή Saydnaya κοντά στη Δαμασκό, με μαζικούς απαγχονισμούς που γίνονταν σε εβδομαδιαία βάση. Τον Ιανουάριο του 2014, ο Caesar, ένας λιποτάκτης που μεταξύ 2011 και 2013 είχε εργαστεί ως φωτογράφος της στρατιωτικής αστυνομίας υπεύθυνος για την καταγραφή θανάτων υπό καθεστώς επιτήρησης, απελευθέρωσε 55.000 φωτογραφίες σωρών σε ερευνητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αποδεικνύουν τη δολοφονία 11.000 κρατουμένων, παρά το γεγονός ότι καλύπτουν μόνο ένα τμήμα της χώρας. Οι κρατούμενοι δεν είναι μόνο μουσουλμάνοι. Οι ακτιβιστές της αντιπολίτευσης από άλλες ομάδες -οι Αλαουίτες και οι χριστιανοί- χάνονται επίσης στα μπουντρούμια του Assad.

Παράνομες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν επίσης από άλλες εξουσιαστικές ομάδες που ισχυροποιούνται από το χάος της σύγκρουσης. Τον Μάιο, το S.N.H.R. τεκμηριώνει τη σύλληψη 62 ατόμων από το Daesh (ISIS), συμπεριλαμβανομένων πέντε παιδιών και δύο γυναικών. Το Daesh στοχοποιεί άμαχους που παραβιάζουν τους κανόνες του, καθώς και εκείνους που προσπαθούν να διαφύγουν από τις περιοχές του για περιοχές που ελέγχονται από ομάδες αντιπολίτευσης. Ένοπλες ομάδες της αντιπολίτευσης ήταν υπεύθυνες για τη σύλληψη 45 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων τριών παιδιών, ιατρικού προσωπικού, ακτιβιστών των μέσων ενημέρωσης και μαχητών από άλλες αντιπολιτευόμενες ομάδες. Η τελευταία κατηγορία έχει διογκωθεί λόγω των πρόσφατων ενδοαντικαθεστωτικών εχθροπραξιών στα προάστια της Δαμασκού. Καθώς το P.Y.D. συνεχίζει την καταστολή των κουρδικών αντιπολιτευτικών ομάδων και των ακτιβιστών των μέσων μαζικής ενημέρωσης, παράλληλα με την εκστρατεία υποχρεωτικής στράτευσης, η Αυτόνομη Διοίκηση της Rojava που ελέγχεται από το P.Y.D. συνέλαβε 36 άτομα, συμπεριλαμβανομένων τριών παιδιών και πέντε γυναικών.

Μικρή πρόοδος για την τύχη των κρατουμένων έχει σημειωθεί στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, παρά την κεντρική σημασία του θέματος αυτού για τους Σύριους. Δεν έχει παρασχεθεί πρόσβαση σε διεθνή παρατηρητήρια για επιθεώρηση των χώρων κράτησης. Οι υποσχέσεις του καθεστώτος έχουν αθετηθεί ξανά και ξανά, προκαλώντας πικρία και απογοήτευση στις οικογένειες των κρατουμένων. Τον Απρίλιο έγιναν διαμαρτυρίες στο Idlib για την άρνηση του καθεστώτος να απελευθερώσει 1.500 αιχμάλωτους, όπως συμφωνήθηκε στη συμφωνία εκκένωσης για τις μακροχρόνια πολιορκημένες πόλεις στα προάστια της Δαμασκού Zabadani και Madaya. Στην τελική συμφωνία για τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό των κατοίκων του Al Waer της Homs, ο όρος σχετικά με την απελευθέρωση κρατουμένων απορρίφθηκε. Οι κάτοικοι του Al Waer απαίτησαν την απελευθέρωση περισσότερων από 7.000 κρατουμένων για δύο χρόνια, με αντάλλαγμα να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους για ένα αβέβαιο και επισφαλές μέλλον. Η απογοήτευσή τους λόγω του ότι η απελευθέρωση των κρατουμένων δεν εκπληρώθηκε, δεν αφορά μόνο στο καθεστώς αλλά και σ' αυτούς που διαπραγματεύτηκαν για λογαριασμό τους.

Πολλοί Σύριοι δεν μίλησαν δημόσια για τη σύλληψη των μελών της οικογένειας από φόβο αντίποινων. Αλλά άλλοι αρνήθηκαν να σιγήσουν. Οι "Οικογένειες για την ελευθερία" είναι μια εκστρατεία υπό την ηγεσία των Συρίων, που υποστηρίζει ακούραστα την απελευθέρωση εκείνων που αυθαίρετα κρατούνται ή εξαφανίζονται με εξαναγκασμό από όλα τα κόμματα της σύγκρουσης, ανεξάρτητα από την πολιτική αλληλεγγύη του φυλακισμένου. Έχουν οργανώσει διαμαρτυρίες σε αλληλεγγύη με τους κρατούμενους και προωθούν το θέμα στην πολιτική ατζέντα, ιδιαίτερα κατά τις διεθνείς διαπραγματεύσεις. Μια δήλωση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Αστάνα έλεγε: "Δεν δεχόμαστε να τοποθετήσουμε τη μοίρα των αγαπημένων μας στα χέρια των ένοπλων… Δεν δεχόμαστε τις ανταλλαγές κρατουμένων που διοργανώνονται μεταξύ των στρατιωτικών πλευρών ως αντικατάσταση της φρίκης της μαζικής κράτησης στη Συρία". Μεταξύ των "Οικογενειών για την ελευθερία" απαιτούνται η απελευθέρωση ενός καταλόγου ονομάτων κρατουμένων, ο άμεσος τερματισμός της πρακτικής των βασανιστηρίων, η πρόσβαση στις εγκαταστάσεις κράτησης ανθρωπιστικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η κατάργηση των εξαιρετικών δικαστηρίων. Ιδίως το δικαστήριο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, το οποίο χρησιμοποιείται για την κράτηση των ακτιβιστών της αντιπολίτευσης ελλείψει δίκαιης δίκης.

Οι φυλακές της Συρίας είναι γεμάτες με όσους ξεσηκώθηκαν ειρηνικά για να ζητήσουν ελευθερία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη. Είναι γεμάτες από δασκάλους, γιατρούς και ανθρωπιστές, γεμάτες από ήρωες της Συρίας. Όταν οι άνθρωποι σας ρωτούν «πού είναι οι μετριοπαθείς», παρακαλώ να τους θυμίζετε: χιλιάδες χάνονται στο συριακό gulag.

Leila al Shami