«Ο μαιτρ και η Μαργαρίτα» – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ
Σε τρία πλάνα αναπτύσσεται αυτό το μεγάλο σε συνθετική δύναμη, τολμηρή φαντασία και σατιρική ευστοχία, μυθιστόρημα του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ: το ιστορικό-ψυχολογικό, με επίκεντρο τη μορφή του Πόντιου Πιλάτου, του ανθρώπου που δεν βρίσκει το ψυχικό σθένος να ενεργήσει σύμφωνα με τη συνείδησή του. Το σατιρικό, με στόχο τους ατάλαντους, καιροσκόπους και τυχάρπαστους από το λογοτεχνικό-παρακαλλιτεχνικό κυρίως περιβάλλον της σταλινικής Μόσχας, και το λυρικό-δραματικό, μ’ ένα συγκλονιστικό στην παραφορά και την έξαρση έρωτα του Μαιτρ και της Μαργαρίτας. Ο Σατανάς που με την απίθανη συνοδεία του, ξεκινώντας από τα βάθη της μεσαιωνικής μαγείας, φτάνει στη Μόσχα για να μπλέξει και να ξεμπλέξει τραγέλαφους και τραγωδίες που ένας διάολος μόνο πια το μπορεί, είναι το συναρπαστικό εύρημα που κορυφώνει την ένταση αυτού του μυθιστορήματος. Θα ‘λεγε κανείς πως ο Μπουλγκάκοφ με το “Μαιτρ και Μαργαρίτα” εγκαινιάζει ένα νέο είδος μυθιστορήματος φανταστικού ρεαλισμού.
«Solaris» – Stanislaw Lem
Ο Κρις Κέλβιν φτάνει σε έναν διαστημικό σταθμό πάνω από τον πλανήτη Σολάρις για να μελετήσει τον ωκεανό που τον καλύπτει. Ξέρει πως μόνο άλλα δύο άτομα συμμετέχουν στην ίδια αποστολή, μέχρι που, μια νύχτα απροσδόκητα, δέχεται την επίσκεψη μιας γυναίκας που έχει εκπληκτική φυσική ομοιότητα με τη νεκρή σύζυγό του. Οι πρώτες επιστημονικές εξηγήσεις συγκλίνουν στην αλλόκοτη υπόθεση ότι ο ωκεανός του πλανήτη έχει τη δύναμη να υλοποιεί τις αναμνήσεις.
Το «Solaris» εκδόθηκε το 1961 και χάρισε στον Lem την παγκόσμια αναγνώριση. Το 1972 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Αντρέι Ταρκόφσκι και το 2002 από τον Στήβεν Σόντεμπεργκ. Τραγικό ρομάντζο, καφκική παραβολή, παρωδία της ερμηνευτικής, ειρωνικό ιπποτικό μυθιστόρημα, φιλοσοφική πραγματεία: όψεις του ίδιου βιβλίου, που θεωρείται ένα αριστούργημα της επιστημονικής φαντασίας.
