INDEXANTHI.GR
e-Ξανθη-ματα

65 χρόνια από τον θάνατο του Albert Einstein

Γράφω ως κάποιος που έχει ζήσει ανάμεσά σας στην Αμερική μόλις λίγο περισσότερο από δέκα χρόνια. Γράφω σοβαρά και ως προειδοποίηση. Πολλοί αναγνώστες μπορεί να ρωτήσουν: «Τι δικαίωμα έχει αυτός να μιλά για πράγματα που αφορούν μόνον εμάς και τα οποία κανείς νεοφερμένος δεν θα έπρεπε να αγγίζει;».

Δεν νομίζω ότι μια τέτοια άποψη είναι δικαιολογημένη. Κάποιος που έχει μεγαλώσει σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον παίρνει πολλά ως δεδομένα. Από την άλλη, κάποιος που έχει έρθει σε αυτή τη χώρα ως ώριμος άνθρωπος μπορεί να παρατηρήσει πιο εύκολα οτιδήποτε είναι περίεργο και χαρακτηριστικό. Πιστεύω ότι θα πρέπει να μιλά ελεύθερα για ό, τι βλέπει και αισθάνεται, διότι έτσι ίσως μπορέσει να φανεί χρήσιμος.

Αυτό που σύντομα οδηγεί κάθε νεοεισερχόμενο να αφοσιώνεται σε αυτή τη χώρα είναι το χαρακτηριστικό της δημοκρατίας στους ανθρώπους. Δεν αναφέρομαι τόσο στο δημοκρατικό πολίτευμα αυτής της χώρας, όσο κι αν πρέπει να το επαινέσουμε. Αναφέρομαι στη σχέση μεταξύ των ανθρώπων και στη στάση του ενός απέναντι στον άλλο.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες καθένας αισθάνεται βέβαιος για την αξία του ως άτομο. Κανείς δεν υποβαθμίζει τον εαυτό του μπροστά σε κάποιο άλλο άτομο ή τάξη. Ακόμη και η μεγάλη διαφορά στον πλούτο, η μεγαλύτερη ισχύς των λίγων, δεν μπορεί να υπονομεύσει αυτή την υγιή αυτοπεποίθηση και φυσική σεβασμό για την αξιοπρέπεια του συνανθρώπου του. Υπάρχει, ωστόσο, ένα πιο σκοτεινό σημείο στην οπτική των Αμερικανών ως προς την κοινωνία. Η αίσθηση της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας περιορίζεται κυρίως στους άνδρες με λευκό δέρμα. Ακόμη και μεταξύ τους υπάρχουν προκαταλήψεις τις οποίες ως Εβραίος αντιλαμβάνομαι σαφώς, αλλά είναι ασήμαντες σε σχέση με τη στάση των «λευκών» προς τους συμπολίτες τους πιο σκούρα επιδερμίδα, ιδιαίτερα προς τους μαύρους. Όσο πιο Αμερικανός αισθάνομαι, τόσο περισσότερο με θλίβει αυτή η κατάσταση. Μπορώ να αποφύγω την αίσθηση της συνενοχής μόνο μιλώντας ανοιχτά γι’ αυτό.

Πολλοί ειλικρινείς άνθρωποι θα απαντήσουν: «Η στάση μας απέναντι στους μαύρους είναι το αποτέλεσμα των δυσμενών εμπειριών που είχαμε συμβιώνοντας με τους μαύρους σε αυτή τη χώρα. Δεν είναι ίσοι με εμάς ως προς τη νοημοσύνη, το αίσθημα της ευθύνης, την αξιοπιστία». Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι οποιοσδήποτε το πιστεύει ότι αυτό πάσχει από μια μοιραία παρανόηση. Οι πρόγονοί σας έσυραν τους μαύρους μακριά από τα σπίτια τους με τη βία και, στην αναζήτηση του λευκού ανθρώπου για πλούτο και εύκολη ζωή, τους καταπίεσαν και τους εκμεταλλεύτηκαν ανηλεώς, υποβιβάζοντάς τους σε κατάσταση δουλείας. Η σύγχρονη προκατάληψη εναντίον των μαύρων είναι αποτέλεσμα της επιθυμίας να διατηρηθεί αυτή η απαράδεκτη κατάσταση.

Οι αρχαίοι Έλληνες επίσης είχαν δούλους. Δεν ήταν μαύροι, αλλά λευκοί άνδρες που είχαν αιχμαλωτιστεί στον πόλεμο. Δεν μπορεί να γίνει λόγος για φυλετικές διαφορές. Κι όμως, ο Αριστοτέλης, ένας από τους μεγάλους Έλληνες φιλόσοφους, δήλωνε ότι οι δούλοι είναι κατώτερα όντα, τα οποία δικαίως είχαν υποταχθεί και στερούνταν της ελευθερίας τους. Είναι σαφές ότι ήταν δέσμιος μιας παραδοσιακής προκατάληψης από την οποία, παρά την εξαιρετική ευφυΐα του, δεν θα μπορούσε να ξεφύγει.

Μεγάλο μέρος της στάσης μας απέναντι στα πράγματα εξαρτάται από τις απόψεις και τα συναισθήματα που ασυνείδητα απορροφούμε ως παιδιά από το περιβάλλον. Με άλλα λόγια, πέρα από τις κληροδοτημένες ικανότητες και ιδιότητές μας, η παράδοση είναι εκείνη που μας κάνει αυτό που είμαστε. Με εξαίρεση σπάνιες περιπτώσεις, εμείς αντικατοπτρίζουμε πόσο μικρή είναι, σχετικά, η επιρροή της συνειδητής σκέψης στη συμπεριφορά και τις πεποιθήσεις μας, σε σύγκριση με την ισχυρή επιρροή της παράδοσης.

Θα ήταν ανόητο να περιφρονήσουμε την παράδοση. Αλλά με την ανάπτυξη της αυτογνωσίας και της νοημοσύνης μας, πρέπει να αρχίσουμε να ελέγχουμε την παράδοση και να υιοθετήσουμε κριτική στάση απέναντί της, αν είναι να αλλάξουν ποτέ προς το καλύτερο οι ανθρώπινες σχέσεις. Πρέπει να προσπαθήσουμε να αναγνωρίσουμε ποια στοιχεία από την παράδοση που αποδεχόμαστε είναι επιζήμια για την τύχη και την αξιοπρέπειά μας –και να διαμορφώσουμε τις ζωές μας αναλόγως. Πιστεύω ότι όποιος προσπαθήσει να σκεφτεί ειλικρινά, σύντομα θα αναγνωρίσει πόσο άνευ αξίας, ή ακόμη και μοιραία, είναι η παραδοσιακή προκατάληψη ενάντια στους μαύρους.

Όμως, τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος με καλή θέληση για την καταπολέμηση αυτής βαθιά ριζωμένη προκατάληψης; Πρέπει να έχει το θάρρος να δώσει το παράδειγμα, με τα λόγια και τις πράξεις του, και πρέπει να προσέξει μήπως τα παιδιά του επηρεαστούν από αυτή την φυλετική προκατάληψη.

Δεν πιστεύω ότι υπάρχει τρόπος να επουλωθεί γρήγορα αυτό το βαθιά ριζωμένο κακό. Μέχρι όμως να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση για έναν δίκαιο και καλοπροαίρετο άνθρωπο, από τη γνώση ότι έκανε ότι καλύτερο μπορούσε για να υπηρετήσει αυτό τον καλό σκοπό.

(κείμενό του από το 1946 με τίτλο “The Negro question”)

Σχετικά άρθρα

Σέξι! Χαλάλι του όλα…

Super User

Η φωτογραφία της ημέρας

Super User

Η φωτογραφία της ημέρας

Super User

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Δείτε περισσότερα

Πολιτική απορρήτου και cookies