Σαν σήμερα (3 Δεκεμβρίου) πριν από 35 χρόνια, σημειωνόταν στην πόλη Bhopal της Ινδίας το χειρότερο βιομηχανικό δυστύχημα στην ανθρώπινη ιστορία, όταν ισοκυανικό μεθύλιο και άλλα χημικά διέρρευσαν από το εργοστάσιο της Union Carbide (οι παλιότεροι θα θυμούνται τις μπαταρίες UCAR) προκαλώντας τον θάνατο περίπου 25.000 ατόμων και μόνιμες βλάβες σε περίπου μισό εκατομμύριο κατοίκους της πόλης.

Αντιγράφουμε αναφορές από τη Wikipedia και ένα εξαιρετικό αφιέρωμα του "The press project":

Wikipedia

H διαρροή χημικών στο Μποπάλ ήταν ένα βιομηχανικό ατύχημα το όποιο έλαβε χώρα το βράδυ στις 2-3 Δεκεμβρίου 1984 στο εργοστάσιο εντομοκτόνων της Union Carbide India Limited κοντά στη πόλη Μποπάλ στην Ινδία. Τουλάχιστον 500.000 άνθρωποι εκτέθηκαν σε ισοκυανικό μεθύλιο και άλλα χημικά. Ο αριθμός των θυμάτων λόγω της διαρροής δεν είναι επακριβώς γνωστός. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2003 είχαν δοθεί αποζημιώσεις για 15.248 θανάτους και 554.895 περιπτώσεις αναπηρίας. Υπολογίζεται ότι συνολικά λόγω της διαρροής έχασαν τη ζωή τους 15.000 με 25.000 άνθρωποι σύμφωνα με ακτιβιστικές οργανώσεις, γεγονός που κατατάσσει αυτή τη διαρροή ως το χειρότερο βιομηχανικό ατύχημα που έχει λάβει χώρα στον κόσμο.

Τα αίτια αυτής της διαρροής δεν είναι επακριβώς γνωστά. Το εργοστάσιο στο Μποπάλ είχε κατασκευαστεί με χαμηλότερα πρότυπα ασφαλείας από ό,τι τα εργοστάσια της εταιρείας στις Η.Π.Α. και μικρές διαρροές ήταν συχνές, ενώ πολλά συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν. Στις 2 Δεκεμβρίου 1984, νερό μπήκε μέσα στη δεξαμενή 610 στην οποία ήταν αποθηκευμένο το ισοκυανικό μεθύλιο. Λόγω της υπερβολικά έντονης αντίδρασης που ακολούθησε, η πίεση μέσα στην δεξαμενή αυξήθηκε γρήγορα και τελικά έγινε τόσο μεγάλη ώστε η βαλβίδα ασφαλείας να ανοίξει και το αέριο να διοχετευθεί στον πύργο καθαρισμού, ο οποίος ήταν κλειστός λόγω συντήρησης. Το αέριο διέρρευσε από την καμινάδα κοντά στη κορυφή του πύργου και κατευθύνθηκε προς τη πόλη. Η καμινάδα είχε ύψος 33 μέτρα, πολύ μεγάλο για να φτάσει ο πίδακας νερού σε αυτή και να εξουδετερώσει το αέριο. Οι εγκαταστάσεις έκλεισαν και στη συνέχεια καθαρίστηκαν πλημμελώς, ενώ η διαρροή τοξικών ουσιών στα υπόγεια ύδατα συνεχίστηκε μέχρι τουλάχιστον το 2004.

Η εταιρία πλήρωσε το 1989  αποζημιώσεις ύψους 470 εκατομμυρίων δολαρίων. Η εκδίκαση της υπόθεσης ολοκληρώθηκε το 2010 με κατηγορούμενους εφτά ανώτατα στελέχη της Union Carbide India Limited. Οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν για φόνο εξ αμελείας σε δύο χρόνια φυλάκισης και πρόστιμο 100.000 ινδικές ρουπίες έκαστος, τη μέγιστη ποινή που προβλέπει ο νόμος.

Το αφιέρωμα του "press project"

30 χρόνια έχουν περάσει από τη μέρα που σημειώθηκε το χειρότερο βιομηχανικό ατύχημα της ιστορίας στην πόλη Μποπάλ της κεντρικής Ινδίας. Χιλιάδες άνθρωποι μετρούν μέχρι σήμερα τις πληγές τους

Τα ξημερώματα της 3ης Δεκεμβρίου του 1984, πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι εκτέθηκαν σε 40 τόνους ισοκυανικού μεθυλίου καθώς και σε άλλες τοξικές ουσίες, έπειτα από μαζική διαρροή που σημειώθηκε στο εργοστάσιο εντομοκτόνων της Union Carbide India Limited, στην πόλη Μποπάλ.

Τα ακριβή αίτια της διαρροής δεν έγιναν ποτέ γνωστά. Σύμφωνα, πάντως, με σχετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η ινδική Union Carbide, αν και θυγατρική της αμερικανικής πολυεθνικής Union Carbide Corporation, δεν εφάρμοσε ποτέ τα ίδια πρότυπα ασφαλείας κατά το σχεδιασμό ή τη λειτουργία του εργοστασίου της Μποπάλ όπως είχε κάνει στα εργοστάσια των Η.Π.Α. «Ειδικότερα, δεν υπήρχε στη Μποπάλ σφαιρικό πρόγραμμα ή σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την προειδοποίηση των τοπικών κοινοτήτων για διαρροές», και αυτό μάλιστα παρά τις προειδοποιήσεις -ήδη από το 1982- για τα σοβαρά προβλήματα ασφαλείας του συγκεκριμένου εργοστασίου. Αξίζει να σημειωθεί πως μεταξύ των μετόχων της ινδικής θυγατρικής ήταν και η ίδια η κυβέρνηση της χώρας.

Άγνωστος παραμένει σε μεγάλο βαθμό και ο αριθμός των θυμάτων της διαρροής. Μόνο τις πρώτες δύο-τρεις μέρες περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι πέθαναν και πολύ περισσότεροι τραυματίστηκαν, ενώ τα επόμενα 20 χρόνια 15.000 έως και 30.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από ασθένειες που σχετίζονται με τη διαρροή των τοξικών ουσιών. Μέχρι σήμερα, οι χημικές ουσίες τις οποίες άφησε πίσω της η Union Carbide εξακολουθούν να δηλητηριάζουν τον εφοδιασμό με νερό, προκαλώντας καρκίνο και αναπηρίες κατά τη γέννηση.

Είναι ενδεικτικό πως 15 χρόνια μετά το ατύχημα, το 1999, εξετάσεις στα υπόγεια ύδατα και στα ύδατα πηγαδιών κοντά στον τόπο της διαρροής αποκάλυπταν την παρουσία υδραργύρου σε επίπεδα από 20.000 έως έξι εκατομμύρια φορές ανώτερα των αναμενομένων, ενώ παράλληλα ανιχνεύθηκε τριχλωροαιθένιο (ουσία που έχει αποδειχθεί ότι βλάπτει την ανάπτυξη των εμβρύων) σε επίπεδα 50 φορές ανώτερα των ορίων ασφαλείας της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος των Η.Π.Α.

Και αν τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν ένα μέρος της τραγωδίας, η ατιμωρησία και η άρνηση της ινδικής κυβέρνησης να προχωρήσει στην άμεση και ουσιαστική ανακούφιση των πληγέντων έρχεται να συμπληρώσει το παζλ της ιστορία της μεγαλύτερης βιομηχανικής καταστροφής που σημειώθηκε στην ανθρώπινη ιστορία.

«Προδοσία»

Το 1989 η Union Carbide και το ινδικό παράρτημά της συμφώνησαν σε νομικό διακανονισμό με την ινδική κυβέρνηση, καταβάλλοντας 470 εκατομμύρια δολάρια για την κάλυψη όλων των αξιώσεων. Ο διακανονισμός αυτός επιβεβαιώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας και το ποσό κατεβλήθη πλήρως στην ινδική κυβέρνηση αμέσως μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Σύμφωνα με καταγγελίες, ωστόσο, το ποσό των 470 εκατομμυρίων δολαρίων, μετά την πληρωμή της αμοιβής των δικηγόρων -αλλά και την πληρωμή ποσών για δωροδοκία διεφθαρμένων ινδών αξιωματούχων- περιορίστηκε στο γελοίο ποσό των 300 δολαρίων για κάθε θύμα της καταστροφής, ποσό ανεπαρκές ακόμη και για να καλύψει τα βασικά τους ιατρικά έξοδα. Την ίδια ώρα, μάλιστα, τα χρήματα που προορίζονταν για 105.000 θύματα διανεμήθηκαν στον υπερπενταπλάσιο αριθμό νεκρών, τραυματιών και αναπήρων, ενώ η πληρωμή των ελάχιστων αυτών χρημάτων άρχισε να καταβάλλεται μόλις το 1992.

Αξίζει να σημειώσουμε πως μετά την εξαγορά της Union Carbide από την Dow Chemicals το 2001, έναντι άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι νέοι ιδιοκτήτες αρνήθηκαν να καθαρίσουν τη θέση στη Μποπάλ, η οποία εξακολουθεί να μολύνει το περιβάλλον, καθώς και να χρηματοδοτήσουν την ιατρική περίθαλψη των παθόντων.

Περνώντας, τέλος, στο δικαστικό σκέλος της υπόθεσης, το 2010 ανακοινώθηκε η ετυμηγορία, σύμφωνα με την οποία κρίθηκαν ένοχοι επτά Ινδοί, ανώτερα στελέχη της θυγατρικής, την ώρα που δεν υπήρξε καμία αναφορά στον τότε πρόεδρο της αμερικανικής μητρικής Warren Anderson, ο οποίος εμφανίστηκε σε πρώτη φάση ως κατηγορούμενος και έπειτα ως φυγόδικος. Η ποινή για «ανθρωποκτονία από αμέλεια» ήταν μόλις δύο χρόνια κάθειρξης και πρόστιμο 100.000 ρουπίες (μεταξύ 1.500 και 2.000 δολαρίων).

 

Καλαϊδόπουλος
zolotas