"Όταν ήμουν δάσκαλος" - Ιωάννης Κονδυλάκης, "Εκδοτική Θεσσαλονίκης", σελίδες 80

"Εύθυμα διηγήματα από την ομώνυμη συλλογή του Ιωάννη Κονδυλάκη". Αυτό αναγράφεται εύστοχα στο ξεκίνημα του βιβλίου και γι’ αυτό ακριβώς πρόκειται. Στιγμιότυπα και περιστατικά μιας άλλης εποχής, συνήθειες χαμένες στο βάθος του χρόνου.

Οι ιδιαιτερότητες της τοπικής κοινωνίας (εν προκειμένω της Κρήτης), τα ήθη, τα έθιμα και η καθημερινότητα ενός κόσμου αλλοτινού. Ο έρωτας σε περίοπτη όσο και σεμνή θέση, οι προσπάθειες επιμόρφωσης σε κοινωνίες τραχιές κι ασυμβίβαστες, η ζωή του δάσκαλου στην επαρχία. Το βιβλίο -γνωστό σε πολλούς- είναι εξόχως απολαυστικό παρ’ όλο το βάρος των δεκαετιών που το σημαδεύουν. Κι είναι ικανό να κάνει ν’ ανθίσει ένα όμορφο χαμόγελο στα χείλη του κάθε αναγνώστη. Μα εκείνο που είναι το απολαυστικότερο όλων και χαρακτηρίζει αυτή τη σειρά διηγημάτων, είναι η γλώσσα τους. Αυτή κάνει τόσο ελκυστικό και ευανάγνωστο το βιβλίο, αυτή η ξεχασμένη μα τόσο προσιτή (ακόμα, ευτυχώς) στον καθένα. Αυτή αναδεικνύει το λεπτό χιούμορ του συγγραφέα και το περνάει στην καθημερινότητα τόσο εύπεπτα, τόσο γλαφυρά. Ο Κονδυλάκης αστειεύεται και το κάνει με περίτεχνο, εκλεπτυσμένο τρόπο που ξεκουράζει αλλά και εξάπτει τη φαντασία και τις σκέψεις του αναγνώστη. Σαρκάζει, άλλοτε συγκαλυμμένα κι ευγενικά κι άλλοτε χονδροειδώς, το εκπαιδευτικό σύστημα και τους εκπαιδευτικούς, τους ανθρώπους της επαρχίας, τον έρωτα, τον εαυτό του τον ίδιο. "Ως μαθητής, εθαύμαζα ενίοτε την εξουσία εκείνων οίτινες ηδύναντο ανεξελέγκτως να ξυλοκοπούν και να προβιβάζουν, να δίδουν μηδενικά και να τραβούν αυτιά, αλλά δεν επόθησα ποτέ να γίνω τόσον μισητός τύραννος".

Πρόκειται για ένα από τα βιβλία εκείνα που διαβάζονται απνευστί ως ευχάριστο διάλειμμα σε οποιεσδήποτε ενασχολήσεις. Κι αναδύουν ένα άρωμα άλλων εποχών, ξεχασμένο στη δαιδαλώδη εποχή μας.

 

Καλαϊδόπουλος
zolotas