Για άλλη μια φορά αιχμαλώτισε το κοινό της Ξάνθης ο σπουδαίος Γιάννης Ατζακάς, που φιλοξενήθηκε το βράδυ της Παρασκευής στο βιβλιοπωλείο “Δύο” με αφορμή το βιβλίο του “Φως της Φονιάς”.
Ο δημοσιογράφος Σαμή Καραμπουγιούκογλου μίλησε συνολικά για το έργο του συγγραφέα και αποτύπωσε ανάγλυφα το φόντο του τελευταίου βιβλίου, ενώ η σύζυγος του Γιάννη Ατζακά διάβασε αποσπάσματα από το βιβλίο.
Ο δε συγγραφέας μάγεψε το κοινό με μνήμες, σχόλια και επεξηγήσεις για το έργο του και για το ιστορικό πλαίσιο από τον εμφύλιο πόλεμο μέχρι τις μέρες μας. Μεταξύ των πολλών, ανέσυρε μια θύμηση από την Ξάνθη του 1965, τότε που εργάστηκε για ένα μήνα στην ανασκαφή των αρχαίων Αβδήρων. Και πολλές ακόμη από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα και –κυρίως- τη Θάσο.
“Ζωή σαν μυθιστόρημα” χαρακτήρισε τη δική του, αντικρίζοντας τον κόσμο με μια διαφορετική από την κοινή ματιά, μετά από την εμπειρία των παιδικών χρόνων του στις παιδοπόλεις της Φρειδερίκης.
Η βραδιά σφραγίστηκε από την ευχάριστη αναγγελία ότι την ερχόμενη εβδομάδα κυκλοφορεί ένα νέο βιβλίο του με οκτώ διηγήματα. Ήταν μία ακόμη άκρως ενδιαφέρουσα παρουσίαση, γεγονός… ρουτίνας πια για την Ξάνθη με την αφρόκρεμα των σπουδαίων συγγραφέων που διαρκώς φροντίζει να φιλοξενεί το βιβλιοπωλείο “Δύο”
Εμείς ανασύρουμε ένα ρεπορτάζ μας με μια συνομιλία από παλιότερη παρουσία του Γιάννη Ατζακά στην Ξάνθη, για αρχειακούς και… συναισθηματικούς λόγους, αλλά και θεωρώντας ότι βοηθά στη σκιαγράφηση της προσωπικότητας και του έργου του:
Μνήμες και συγκίνηση από τον Θασίτη συγγραφέα Γιάννη Ατζακά
Περίσσεψαν οι μνήμες και η συναισθηματική φόρτιση στην παρουσίαση του Θασίτη συγγραφέα Γιάννη Ατζακά στην Ξάνθη, που οργάνωσαν η Αυτόνομη Παρέμβαση Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ξάνθης και τα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου.
Είναι στιγμές που η ιστορική περιπλάνηση ανασύρει μνήμες και συγκινήσεις και κάνει να «φέγγει από μέσα η φυλακή», όπως λέει ο Νίκος Παπάζογλου. Με άξονα τα βιβλία «Διπλωμένα φτερά» και «Θολός βυθός», οι πολυπληθείς παριστάμενοι ταξίδεψαν στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα μιας τραυματισμένης Ελλάδας που προσπαθούσε ν’ αναδυθεί από τις στάχτες της.
Βιωματικό το έργο του κ. Ατζακά, αποτυπώνει «τα σαφή και συμπαγή περιγράμματα των ανθρώπων της εποχής, που εμείς δυστυχώς δεν έχουμε», όπως είπε ο συγγραφέας στην κορυφαία διαπίστωση-κατάθεση της βραδιάς. Κι ακόμα, τη διαδρομή μιας χώρας που πάλευε να βρει καθαρό αέρα κάτω από το πέλμα του μοναρχοφασισμού, των διώξεων, της έργω προπαγάνδας και των ομφαλοσκοπήσεων της αριστεράς γύρω από τα «ιστορικά λάθη» της…
Ανεξίτηλα χαραγμένο το αποτύπωμα των παιδοπόλεων της Φρειδερίκης στη ζωή και στο έργο του Γιάννη Ατζακά, καθώς ο ίδιος –ως «τέκνον πολίτου ενταχθέντος εις τους συμμορίτας»- γύρισε από αυτές το 1957: «Δεν ήθελα να γράψω για τις παιδοπόλεις, αλλά με παρότρυναν φίλοι» είπε ο ίδιος: «Και διαπίστωσα το μέγεθος και το βάρος αυτού του βιώματος που πάντα κουβαλούσα μέσα μου. Ήταν σα να έβρισκε κι αυτό τη θέση του στη ζωή και στο έργο μου, όπως και όλα τ’ άλλα που συνέθεσαν τα βιβλία αλλά και τη ζωή μου, τα βιωματικά που μπήκαν στη σειρά από μόνα τους…».
Ο Γιάννης Ατζακάς «δεν μπόρεσε ποτέ του να χορέψει, γιατί του παρέλυαν τα πόδια οι βαριοί ρυθμοί των εμβατηρίων με τα οποία είχε μεγαλώσει» όπως λέει. Ζώντας από τα οκτώ ως τα δεκατέσσερα χρόνια του στις παιδοπόλεις, είναι ένα παιδί του εμφυλίου, «πικρός καρπός από τα στάχυα που θέρισε το δίκοπο δρεπάνι»…
Πώς τα βιώματα του ενός συνθέτουν κοινούς ιστορικούς τόπους
Γεννήθηκε το 1941 στον Θεολόγο της Θάσου, μεγαλώνοντας ορφανός από μάνα και με πατέρα κυνηγημένο και άφαντο από το 1946. Ο κατοπινός συγγραφέας ήταν πια 16χρονος όταν ξαναγύρισε στη Θάσο. Εκεί, το 1958 ήρθε το πρώτο γράμμα του πατέρα του από τη Βουλγαρία, αλλά μόνο το 1975 κατάφερε να τον πρωτοσυναντήσει στο Brno της τότε Τσεχοσλοβακίας. Ο κόσμος είχε «αλλάξει», ωστόσο ο Γιάννης Ατζακάς ακόμα να απαλλαγεί από την αίσθηση ότι ένα αυστηρό μάτι τον επιτηρεί άγρυπνα…
Αυτά και πολλά άλλα κατατέθηκαν στην παρουσίαση από τον ίδιο, «βομβαρδισμένο» από ερωτήσεις που ανέσυραν μνήμες και αποτυπώματα μιας χώρας και μιας εποχής, μέσα από δυο βιβλία. Ο Γιάννης Ατζακάς αποφοίτησε το 1966 από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και από το 1975 ως το 2005 εργάστηκε στην ιδιωτική και τη δημόσια μέση εκπαίδευση. Τα «Διπλωμένα φτερά» εκδόθηκαν το 2007 και ήταν το πρώτο πεζογράφημά του. Ακολούθησε την επόμενη χρονιά το μυθιστόρημα «Θολός βυθός», που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Κι αυτό τον καιρό ετοιμάζεται ένα τρίτο βιβλίο, ώστε να συμπληρωθεί μια ιστορική τριλογία.
Αποσπάσματα από τα δύο βιβλία του συγγραφέα διάβασαν προ του πολυάριθμου και αφοπλισμένου σε μια σπουδαία εκδήλωση κοινού, η εκπαιδευτικός Ελένη Παπαδοπούλου και η συγγραφέας Αρχοντούλα Διαβάτη.
Όντας ένα από τα 30.000 ορφανεμένα παιδιά στα οποία η παράταξη των νικητών θέλησε μεταπολεμικά να προσφέρει στέγη, παιδεία και συνείδηση με ανοσία στο μικρόβιο του κομμουνισμού, ίσως σε κάποια παιδόπολη ν’ αντάμωσε ο συγγραφέας με τον μακαρίτη πατέρα του γράφοντος…
