Το Κέντρο Πολιτισμού Δήμου Ξάνθης σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς συλλόγους Σταυρούπολης «Ορφέα», Επιμορφωτικό Σύλλογο Τέχνης και Παράδοσης και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κομνηνών, διοργανώνει στη Δ.Ε. Σταυρούπολης από το πρωί εκδηλώσεις με παραδοσιακούς ήχους συνοδευόμενους με δωρεάν νηστίσιμα εδέσματα και άφθονο κρασί
Στις 11.00 – πλατεία Σταυρούπολης
- Αποκριάτικο έθιμο της «καμήλας». Κάτοικοι και επισκέπτες μεταμφιεσμένοι και κάνοντας διάφορους ήχους, θα συμμετάσχουν σε μια παρέλαση χρωμάτων και χαράς, με οδηγό ένα ομοίωμα καμήλας και έναν ενήλικο να παριστάνει τον καμηλιέρη Άραβα. Το έθιμο της καμήλας αρχικά είχε παγανιστικό χαρακτήρα και συμβόλιζε τη δέηση των κατοίκων για τη γονιμότητα της γης, αφού η χρονική στιγμή συνέπιπτε με τον ερχομό της άνοιξης και την έναρξη των αγροτικών εργασιών. Αργότερα, σε συνδυασμό με την ορθόδοξη πίστη και θρησκεία που θέτει αυτή την ημέρα ως την αρχή της σαρακοστής, άλλαξε χαρακτήρα και συμβολίζει πια το τέλος των εορτών του καρναβαλιού και την αρχή της νηστείας.
- «Αποκριγιώματα» Κρήτης: Έχει πλέον καθιερωθεί στη Σταυρούπολη την καθαρή Δευτέρα, παράλληλα με το τοπικό έθιμο της «καμήλας» να παρουσιάζονται συγγενή έθιμα της ημέρας από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Τα «αποκριγιώματα» αποτελούν ένα θεσμό χαρακτηριστικό της ταυτότητας και της κουλτούρας της Κρήτης. Η λέξη σημαίνει το σταμάτημα της κατανάλωσης κρέατος και σηματοδοτεί την έναρξη της σαρακοστής. Πλήθος εθίμων εκείνες τις ημέρες, με ένα από αυτά τον αρκουδίστικο χορό της Γέργερης. Οι αρκουδιάρηδες βγαίνουν στους δρόμους δημιουργώντας πανδαιμόνιο με τους ήχους των κουδουνιών και χορεύοντας τον δικό τους ξέφρενο ρυθμό. Οι χορευτές είναι τραγόμορφοι κουδουνοφόροι δεμένοι μεταξύ τους με σχοινιά και ο επικεφαλής της ομάδας προσπαθεί μάταια να τους οδηγήσει. Μαντινάδες και λαογραφικά με θέμα τις απόκριες, παρατηρήματα, παροιμίες, ιστορίες, χοροί και τραγούδια από τον πολιτιστικό σύλλογο «Ιδαία γη».
Στις 13.00 – οικισμός Κομνηνών
- Ποντιακό γλέντι: Στην πλατεία του οικισμού με συνοδεία ποντιακής λύρας, κάτοικοι και επισκέπτες μπορούν να χορέψουν σε μια γιορτή βασισμένη στην τοπική παράδοση. Στο τραγούδι ο Γιάννης Παρηγορίδης, στη λύρα ο Γιώργος Αμπεσλίδης και στο αγγείο ο Γιάννης Καμπάς. Κατά τη διάρκεια του γλεντιού μοιράζεται δωρεάν από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κομνηνών στους παρευρισκόμενους η πατροπαράδοτη φασολάδα, συνοδευμένη από τουρσί, ελιές, χαλβά και λαγάνα
- Εικαστική έκθεση με κεντητές δημιουργίες της Ανθής Κουρτίδου. Στην έδρα του πολιτιστικού συλλόγου στην πλατεία του οικισμού, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τα έργα και τις δημιουργίες της ξανθιώτισσας Ανθής Κουρτίδου. Έργα με βελόνα και κλώστη που απεικονίζουν τις ομορφιές του τόπου.
Στις 11.00 – πλατεία Μυρωδάτου
- Αναβίωση εθίμου «Ο μπέης» από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μυρωδάτου «Απίθανοι». Ο μπέης με όλη τη συνοδεία του (τη μπέινα, τους υπασπιστές, τους υπηρέτες του και άλλους) συνοδευόμενος με παραδοσιακούς ήχους των γκαϊντατζήδων, γυρίζει από σπίτι σε σπίτι για να μοιράσει ευχές σε όλους για καλή χρονιά, καλή υγεία και καλή σπορά. Καταλήγουν όλοι μαζί στην πλατεία του οικισμού όπου ακολουθεί αναπαράσταση των γεωργικών εργασιών (της σποράς, του οργώματος) και τελικά της αποκαθήλωσής του ώστε να εκλεγεί ένας νέος μπέης. Ένα αποκριάτικο έθιμο της Θράκης με βαθιές ρίζες, που ξεκινούν από το 1565 με τον μητροπολίτη Διδυμοτείχου Σωφρόνιο Β’ (ο Κιοπέκ μπέης, η μπέινα, το μωρό, οι σωματοφύλακες, ο σεΐζης, η γκαστρωμένη χωριανή κ.α.). Είναι ένα από τα σημαντικότερα θρακιώτικα έθιμα της αποκριάς. Ξεκίνησε σαν γονιμικό δρώμενο που κάλυπτε όμως εθνικές ανάγκες, για να φθάσει ως τις μέρες μας και να αναδειχθεί σε αποκριάτικη εκδήλωση. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας ονομαζόταν έτσι ο Τούρκος αξιωματούχος που εξουσίαζε απόλυτα μια ορισμένη γεωγραφική περιοχή. Σύμφωνα με την παράδοση, οι υπόδουλοι θρακιώτες για μια μόνο μέρα μπορούσαν να κάνουν ότι ήθελαν τους Τούρκους, δηλαδή να τους πειράξουν, να τους βρίσουν και άλλα διάφορα. Ο χαρακτήρας του εθίμου δεν είναι απλά συμβολικός και αποκριάτικος, αλλά έχει ρίζες και συγγένειες στη διονυσιακή λατρεία.
