Η Κινηματογραφική Λέσχη της Φ.Ε.Ξ. σε συνεργασία με την Αμερικανική Γωνιά Ξάνθης και το Γενικό Προξενείο των Η.Π.Α. στη Θεσσαλονίκη διοργανώνουν το 1ο Φεστιβάλ Αμερικανικού Κινηματογράφου στην Ξάνθη από τις 26 έως και τις 31 Ιανουαρίου.
Το φεστιβάλ δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης έξι εξαιρετικών ταινιών μεγάλων σκηνοθετών που θα ταξιδέψουν το κοινό στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Οι προβολές θα ξεκινούν καθημερινά στις 21.00 στο Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Ξάνθης και οι έξι ταινίες που θα παρουσιαστούν είναι οι ακόλουθες.
- Δευτέρα 26 Ιανουαρίου: «The big chill» του Lawrence Kasdan
- Τρίτη 27 Ιανουαρίου: «The color purple» του Steven Spielberg
- Τετάρτη 28 Ιανουαρίου: «Guess who’s coming to dinner» του Stanley Kramer
- Πέμπτη 29 Ιανουαρίου: «Death of a salesman» του Volker Schlöndorff
- Παρασκευή 30 Ιανουαρίου: «On the waterfront» του Elia Kazan
- Σάββατο 31 Ιανουαρίου: «Vertigo» του Alfred Hitchcock.
Ο αμερικανικός κινηματογράφος, τα studio, οι σκηνοθέτες, οι συνθήκες παραγωγής αλλά και το τι γινόταν παράλληλα στην Ευρώπη, η θεματολογία και πολλά άλλα, στις συζητήσεις και στα ραδιοφωνικά αφιερώματα για αυτό το πρώτο φεστιβάλ.
Αναλυτικά – trailers
Η μεγάλη ανατριχίλα – The big chill (1983) – 105 min – Comedy/Drama
Η διασκεδαστική, αλλά και συγκινητική ταινία του 1983 που περιγράφει την ιστορία μιας παρέας παλιών συμφοιτητών και φίλων, οι οποίοι χρησιμοποιούν ένα θλιβερό συμβάν ως αφορμή για να ξαναβρεθούν μαζί σε ένα αξέχαστο συναισθηματικό διήμερο, αποτέλεσε μοντέλο πάνω στο οποίο στηρίχθηκαν πολλές μεταγενέστερες ταινίες και σειρές και -τριάντα χρόνια μετά- εξακολουθεί να είναι επίκαιρη.
Ο δημιουργός της, Λόρενς Κάσνταν, όταν τη σκηνοθέτησε στα 34 του χρόνια, είχε ήδη κάνει δυο πολύ μεγάλες σεναριακές επιτυχίες («Η αυτοκρατορία αντεπιτίθεται» και «Κυνηγοί της χαμένης κιβωτού») και το εντυπωσιακό σκηνοθετικό ντεμπούτο του με την «Έξαψη».
Με εξαίρεση τον Γουίλιαμ Χαρτ, ο σκηνοθέτης επέλεξε για το καστ της «Μεγάλης ανατριχίλας», η οποία ήταν γι’ αυτόν μία πολύ προσωπική υπόθεση, μια ομάδα σχεδόν άγνωστων τότε ηθοποιών που προέρχονταν από θεατρικές κολεκτίβες. Ποιοι ήταν αυτοί; Οι πασίγνωστοι σήμερα Γκλεν Κλόουζ, Κέβιν Κλάιν, Μέρι Μπεθ Χερτ, Τομ Μπέρεντζερ, Τζεφ Γκόλντμπλαμ και Μεγκ Τίλι.
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=O19k-YtwXTg
Το πορφυρό χρώμα – The color purple (1985) – 154 min – Drama
Η ταινία είναι βασισμένη στο ομότιτλο βραβευμένο με Πούλιτζερ μυθιστόρημα της Άλις Γουόκερ. Πρωταγωνιστούν οι Γούπι Γκόλντμπεργκ, Ντάνι Γκλόβερ, Μάργκαρετ Έιβερι και Όπρα Γουίνφρι. Η ταινία αφηγείται την ιστορία μιας νεαρής Αφροαμερικανίδας, της Σέλι, και παρουσιάζει τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι Αφροαμερικανίδες το 1900, συμπεριλαμβανομένων της πείνας, του ρατσισμού και του σεξισμού. Κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους στις 18 Δεκεμβρίου 1985, απέσπασε θετικά σχόλια από τους κριτικούς και έλαβε έντεκα υποψηφιότητες για Oscar, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας, Α’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της Γκόλντμπεργκ και Β’ Γυναικείου Ρόλου για τις Έιβερι και Γουίνφρι.
Η Σέλι είναι Αφροαμερικανίδα που ζει στον Αμερικανικό νότο. Είναι παντρεμένη με τον Άλμπερτ, έναν αδικαιολόγητα βίαιο άνδρα. Ως μόνη διέξοδο έχει τα γράμματα που στέλνει στην αδερφή της Νέτι, στην οποία εξομολογείται τον πόνο της και τα παράπονά της. Ο Άλμπερτ όμως γνωρίζει για τη συνήθεια της Σέλι, η οποία την κρατάει κρυφή και φροντίζει να λαμβάνει αυτός τα γράμματα που στέλνει η Νέτι, αφήνοντας τη Σέλι να πιστεύει ότι η αδερφή της έχει πεθάνει. Η Σέλι στην πορεία αναπτύσσει δυνατή φιλία με τη Σαγκ, την ερωμένη του Άλμπερτ. Παράλληλα με την ιστορία της Σέλι, εμπλέκονται και άλλες τραγικές ιστορίες έγχρωμων γυναικών, που είτε κακοποιούνται από το σύζυγό τους είτε ταπεινώνονται από φυλετικές διακρίσεις.
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=d83NnlL83mc
Μάντεψε ποιος θα έρθει το βράδυ – Guess who’s coming to dinner (1967) – 108 min – Drama
Mε τους Σπένσερ Τρέισι, Σίντνεϋ Πουατιέ, Κάθριν Χέπμπορν, Κάθριν Χιούτον, Σεσίλ Κελλαγουαίη, Μπέα Ρίτσαρντς, Ρόυ Ε. Γκλεν. Η ταινία εξιστορεί τον έρωτα ανάμεσα στη Τζόι, μια νεαρή λευκή γυναίκα, με τον Τζον, ένα νέο, ιδεαλιστή μαύρο άντρα που γνώρισε στις διακοπές της στη Χαβάη. Η Τζόι επιστρέφει στο πατρικό της στο Σαν Φρανσίσκο και προσκαλεί τον αρραβωνιαστικό της –πλέον- για δείπνο με τους γονείς της. Μεγαλωμένη από φιλελεύθερους γονείς, η Τζόι βρίσκει πολύ δύσκολο να κατανοήσει τη συμπεριφορά των γονιών της απέναντι στο Τζον. Πάντα της δίδασκαν να συμπεριφέρεται ισάξια σε όλους, από όπου κι αν κατάγονται και ανεξαρτήτου χρώματος, ωστόσο δε μπορούν να δεχθούν ότι η κόρη τους έχει αρραβωνιαστεί ένα μαύρο άντρα. Οι γονείς του Τζον έρχονται από το Λος Άντζελες για το δείπνο, αλλά δεν ξέρουν ότι η Τζόι είναι λεύκη μέχρι που τη γνωρίζουν. Ο Ράιαν, ένας καθολικός ιερέας και στενός φίλος του Τζον, είναι η μοναδική φωνή της λογικής στο δείπνο αυτό.
Η ταινία υπήρξε ιδιαίτερα ριζοσπαστική για την εποχή της, καθώς παρουσιάζει με ιδιαίτερη ευμένεια το γάμο μεταξύ διαφορετικών φυλών, ο οποίος ήταν ακόμα απαγορευμένος σε πολλές πολιτείες των Η.Π.Α. μέχρι και τη χρονιά που η ταινία κυκλοφόρησε στις αίθουσες.
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=prfHBR7l_KI
Ο θάνατος του εμποράκου – Death of a salesman (1985) TV movie – 136 min – drama
Το αμερικανικό όνειρο και πώς μπορεί να σε συντρίψει, τα όνειρα και οι αυταπάτες, η αποδόμηση της οικογένειας μέσα από την ενδελεχή ματιά του Arthur Miller και του πασίγνωστου έργου του «Ο θάνατος του εμποράκου». O Dustin Hoffman (στο ρόλο της ζωής του;) είχε παίξει το ρόλο του πλασιέ Γουίλι Λόμαν στο Broadway και την επόμενη χρονιά κινηματογραφήθηκε για την τηλεόραση από τον σκηνοθέτη Volker Schlöndorff (γνωστό κυρίως από την ταινία «Το ταμπούρλο» που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα το ‘79). Η παραγωγή ήταν στημένη εντελώς θεατρικά, με λιτά, ζωγραφιστά σκηνικά. Η ουσία φυσικά βρισκόταν στο ίδιο το κείμενο του Miller και στις απίστευτες ερμηνείες όλων των ηθοποιών και εκεί επικεντρώνεται ο σκηνοθέτης, με το σενάριο να ακολουθεί πιστά το κείμενο του Miller. Ο 48χρονος τότε Hoffman που υποδύθηκε τον 63χρονο χαρακτήρα του Λόμαν, κέρδισε τη χρυσή σφαίρα και το βραβείο «Emmy» για τηλεοπτική παραγωγή. Η επιτυχία αυτής της ταινίας έκανε τους παραγωγούς να την κυκλοφορήσουν αργότερα και στις κινηματογραφικές αίθουσες. Το υπόλοιπο καστ απαρτίζουν η «μητέρα» Kate Reid και οι «γιοι» John Malkovich και Stephen Lang.
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=dFyv-eF3uu8
Το λιμάνι της αγωνίας – On the waterfront (1954) – 108 min – Drama
Σε μια Αμερική που τη δεκαετία του 1950 βρισκόταν σε πόλεμο με τη μαφία και τα παρακλάδια των βίαιων συνδικάτων των μεταφορών και των λιμανιών, η ταινία αποτέλεσε μία νότα αισιοδοξίας προς τον μέσο πολίτη ότι το κράτος τελικά θα κατάφερνε να υποτάξει την ανομία και τις γκανγκστερικές μεθόδους κάποιων εργατοπατέρων, χάρη στον πατριωτισμό και αλτρουισμό του μέσου Αμερικανού εργαζόμενου…
Στον βίαιο μικρόκοσμο του λιμανιού της Νέας Υόρκης, ο μεγαλομαφιόζος Φιλικός Τζόνι (Lee Cobb) διοικεί με τα πρωτοπαλίκαρά του τις αποβάθρες. Δουλεύουν μόνο οι αχθοφόροι που τον προσκυνούν και στους άλλους υπάρχουν ανεργία, φόβος και -πολλές φορές- θάνατος… Ο νεαρός Terry Malloy (Marlon Brando) είναι αδελφός του Νο 2 του Συνδικάτου Charlie Malloy (Rod Steiger). Σε κάποια στιγμή όμως και μετά τα κηρύγματα και τις προσπάθειες του ακούραστου ιερέα της ενορίας Father Barry (Karl Malden) και τη δολοφονία του αδελφού του, αποφασίζει να τα βάλει με τη εγκληματική οργάνωση.
Ο νεαρός Brando εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε έργο του Kazan το 1951, στην υπέροχη διασκευή του έργου του Tennessee Wiliams “Λεωφορείο ο πόθος (1951)”, όπου -και εκεί- έπαιξε μαζί με τον άλλο αγαπημένο ηθοποιό του Kazan, τον Karl Malden. Η εμφάνιση του Brando στο «On the waterfront» είναι συγκλονιστική: Τέλεια ηθοποιία, ερμηνεία ολκής και συγκλονιστική έκφραση συναισθημάτων αγάπης, πόνου και οργής. Ένας σπουδαίος ηθοποιός που μεγαλούργησε, του οποίου το λαμπρό μέλλον ήδη διαφαινόταν… Εξαιρετικές επίσης οι ερμηνείες των Karl Malden, Rod Steiger και Lee Cobb.
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=xSImMMMf5nA
Δεσμώτης του ιλίγγου – Vertigo (1958) – 128 min – Mystery/Romance/Thriller
Η ταινία είναι ψυχολογικό θρίλερ παραγωγής 1958, σε σκηνοθεσία Άλφρεντ Χίτσκοκ. Το σενάριο, το οποίο έγραψαν οι Άλεκ Κόουπελ και Σάμιουελ Α. Τέιλορ, είναι βασισμένο στο αστυνομικό μυθιστόρημα των Μπουαλό-Νάρσεζακ με τίτλο «D’ entre les morts». Στην ταινία πρωταγωνιστεί ο Τζέιμς Στιούαρτ στο ρόλο ενός αστυνομικού που αναγκάστηκε να αποσυρθεί πρόωρα από την ενεργό δράση λόγω ψυχολογικού σοκ που υπέστη κυνηγώντας έναν εγκληματία, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να υποφέρει από κατάθλιψη και ιλίγγους. Συμπρωταγωνίστρια του Στιούαρτ στην ταινία είναι η Κιμ Νόβακ στον ρόλο μιας γυναίκας που παρουσιάζει αλλόκοτη συμπεριφορά και κρατά ένα σκοτεινό μυστικό.
Η ταινία γυρίστηκε στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνια στα στούντιο της εταιρίας «Paramount» και θεωρείται καινοτόμος εφόσον καθιέρωσε το dolly zoom, ένα οπτικό εφέ που στρεβλώνει την προοπτική δημιουργώντας σύγχυση. Το εφέ αυτό χρησιμοποιήθηκε για να μεταδώσει στο θεατή την αίσθηση ιλίγγου από την οποία υπέφερε ο Σκότι όταν κοιτούσε από ψηλά στο κενό. Το εφέ αυτό αποκαλείται συχνά «the vertigo effect».
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=Z5jvQwwHQNY.
