Η Βουλγαρία είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που όχι μόνο έχει όμορφη φύση, αλλά εκεί βρίσκονται σπάνια είδη ζώων και φυτών που έχουν εξαφανιστεί εδώ και καιρό από τη Γηραιά Ήπειρο. Λόγω της γεωγραφικής θέσης της είναι υπό την επίδραση διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών: της κεντρικής Ευρώπης, της Μεσογείου και της στεπικής περιοχής που συνορεύει βορειοανατολικά με τη χώρα.
Πολλά είδη του φυτικού και του ζωικού κόσμου που χαρακτηρίζουν αυτές τις περιοχές υπάρχουν και στη Βουλγαρία. Γι’ αυτό η χώρα είναι πλούσια με τα είδη ζώων και φυτών που συναντιούνται εκεί και συγκρίνεται μόνο με τις γειτονικές χώρες, που βρίσκονται επίσης στα σύνορα διάφορων περιοχών.
Όσον αφορά στην πολιτική προστασίας του βιολογικού πλούτου, ο καθηγητής Μπόικο Γκεοργκίεφ από το Ινστιτούτο Βιοποικιλότητας και Ερευνών Οικοσυστημάτων της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών, σχολιάζει: «Η επιστημονική μας κοινότητα έχει πολλές παραδόσεις που σχετίζονται με τη διατήρηση της ζωής στη χώρα μας. Μετά τον α’ παγκόσμιο πόλεμο μια ομάδα των ακαδημαϊκών κύκλων ίδρυσε την πρώτη Ένωση Προστασίας Βουλγαρικής Φύσης (1929), η οποία λειτούργησε μέχρι το 1948. Από τότε είναι και οι πρώτες πρωτοβουλίες για δημιουργία προστατευόμενων περιοχών και εθνικών δρυμών στη Βουλγαρία. Ανάμεσά τους είναι η Σιλκόσια στη Στράντζα -το πρώτο φυσικό καταφύγιο στη Βουλγαρία από το 1933- και το «Μπάγιουβι ντούπκι-Τζίντζιριτσα» στο Πιρίν, που δημιουργήθηκε το επόμενο έτος. Το 1934 το βουνό Βίτοσα έγινε το πρώτο εθνικό πάρκο στα Βαλκάνια (από το 2000 φυσικό πάρκο).
Οι Βούλγαροι επιστήμονες προετοιμάζουν όλη την επιστημονική αιτιολόγηση για τον χαρακτηρισμό, την οριοθέτηση και τον καθορισμό του δικτύου προστατευόμενων περιοχών στη Βουλγαρία, που τώρα περιλαμβάνει τρία εθνικά πάρκα, δώδεκα φυσικά πάρκα, ενενήντα φυσικά καταφύγια, καθώς και εκατοντάδες προστατευόμενες περιοχές και φυσικά αξιοθέατα. Βοηθήσαμε στην εναρμόνιση της βουλγαρικής νομοθεσίας με την ευρωπαϊκή, καθώς και στη δημιουργία του δικτύου “Natura 2000”».
Καλά και κακά παραδείγματα
Παρά το γεγονός ότι η βουλγαρική νομοθεσία -κατά τα λόγια του καθηγητή Γκεοργκίεφ- συμμορφώθηκε πλήρως με την ευρωπαϊκή, βλέπουμε το μεγάλο ενδιαφέρον των επενδυτών για τις προστατευόμενες περιοχές. Σιγά-σιγά εξαφανίζονται όμορφα φυσικά αξιοθέατα και μετατρέπονται σε τσιμεντένιες οικοδομές με θέα προς την παραλία ή τα βουνά, μια πραγματικότητα, που αλλάζει το τοπίο. Αυτό συνέβη με τη γραφική πόλη Μπάνσκο στους πρόποδες του Πίριν, ενώ στις παράκτιες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας σχεδόν δεν υπάρχουν παρθένες παραλίες. Παρ’ όλα αυτά η Βουλγαρία είναι μια από τις πλουσιότερες σε βιοποικιλότητα χώρες και διαθέτει διατηρημένα οικοσυστήματα, αλλά μέχρι πότε;
“Υπάρχουν και καλά παραδείγματα“, λέει ο καθηγητής Μπόικο Γκεοργκίεφ. “Σε γενικές γραμμές βλέπουμε τη διαδικασία με στόχο την υιοθέτηση των κανόνων της Ε.Ε. για τις προστατευόμενες περιοχές -τη Natura 2000- και την προστασία των ειδών. Παρά τις παραβιάσεις της νομοθεσίας, η τάση μπορεί να εκτιμηθεί ως θετική. Φυσικά, αυτό δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο τη διοίκηση ή την επιστημονική κοινότητα, άλλα και την κοινωνία των πολιτών. Ακούμε και εξετάζουμε τις διαφορετικές απόψεις για κάθε μία από τις υποθέσεις που έχουμε. Πιστεύω λοιπόν ότι η συζήτηση που διεξάγεται μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των φυσιολατρών, μερικές φορές ακόμη και με διαδηλώσεις, είναι κάτι υγιεινό που τελικά θα οδηγήσει στη σωστή και ολοκληρωμένη στάση των Βουλγάρων απέναντι στον φυσικό πλούτο τους“.
Νταρίνα Γκριγκόροβα (μετάφραση: Πένκα Βέλεβα) – Б.Н.Р.
