Πριν από αρκετά χρόνια επτά νέοι Βούλγαροι αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί, ειδήμονες στους τομείς της οικοδόμησης και του σχεδιασμού κτιρίων, δημιούργησαν τον σύλλογο «Μέστρα» (λέξη που σήμαινε “μάστορας” στην αναγεννησιακή αργκό) με σκοπό να μοιράζονται παραδοσιακές γνώσεις για τα παλιά επαγγέλματα, να διαφυλάττουν την πολιτιστική κληρονομιά και να τη δημοσιοποιούν, όπως και να αναπτύσσουν εναλλακτικούς τρόπους εκπαίδευσης.
Αυτό που ενώνει τα μέλη του συλλόγου είναι η αγάπη προς τη γραφική ομορφιά των βουλγάρικων αναγεννησιακών σπιτιών και για αρχή αναζητούν στο χωριό Ντόλεν της Ροδόπης παλιά κτίρια, χτισμένα από καλούς μάστορες πριν από αιώνες, τα οποία καταγράφουν και περιγράφουν. Ταυτόχρονα συναντιούνται με τους εναπομείναντες μάστορες που ειδικεύονται στο χτίσιμο πέτρινων σπιτιών ή στην τοποθέτηση πλακών στις σκεπές και μαζεύουν πληροφορίες για παλιές παραδοσιακές τεχνικές και για τα φυσικά υλικά.
“Σαν αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί, έχουμε βεβαιωθεί πως η πρακτική πλευρά της εκπαίδευσης είναι πολύ σημαντική“, λέει η αρχιτέκτονας Ιρίνα Αργκίροβα. “Τα αναγεννησιακά σπίτια είναι σημαντικό μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας. Μαθαίνοντας τις παραδοσιακές τεχνικές θα είμαστε σε θέση να τα ανακαινίζουμε. Θέλουμε επίσης να στρέψουμε ξανά το ενδιαφέρον προς τα φυσικά υλικά. Έχουμε αρχίσει να διοργανώνουμε εργαστήρια τα οποία προσελκύουν φοιτητές και επαγγελματίες. Η πρώτη στάση μας φέτος θα είναι το χωριό Λόζεν της Ροδόπης, όπου στα τέλη του Ιουλίου θα μελετήσουμε τη χαρακτηριστική για τον τόπο αρχιτεκτονική και τις παραδοσιακές τεχνικές οικοδόμησης, ενώ στα μέσα του Αυγούστου στο Εθνογραφικό Υπαίθριο Μουσείο «Έταρ» για τρίτη χρονιά υλοποιούμε το πρόγραμμα «Στον κόσμο της αρχιτεκτονικής του Αίμου», με διαλέξεις και πρακτικά εργαστήρια στα οποία διδασκόμαστε από ντόπιους μάστορες. Ένα άλλο από τα σχέδιά μας είναι η καταγραφή της υλικής και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς σε εννιά χωριά του Αίμου, καθώς και να διοργανώσουμε έκθεση με τα αποτελέσματα της έρευνάς μας».
Η Βουλγαρία διαθέτει δεκαπέντε παραδοσιακούς οικισμούς, ενώ υπάρχουν και πρότυπα κτίρια σε διάφορα χωριά τα οποία όμως λόγω της ερήμωσης της επαρχίας εγκαταλείπονται και ερειπώνουν. Η συντήρηση αυτών των σπιτιών είναι ευθύνη των ιδιοκτητών, των δήμων και του κράτους και πρέπει όλες οι πλευρές να είναι συνεργάσιμες και να ενδιαφέρονται για τη μοίρα αυτών των κτιρίων, για να μείνουν για τις επόμενες γενιές.
Ντιάνα Τσανκόβα – Б.Н.Р.
(μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα)
