Οι νεκροί Πόντιοι αξιωματικοί στον πόλεμο του 1940-41 – έρευνα του Ξανθιώτη Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη

Περίπου 650 είναι ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων αξιωματικών που έπεσαν στο πεδίο της μάχης το 1940-41 κατά τον ελληνοϊταλικό και τον σύντομο ελληνογερμανικό πόλεμο, και ανάμεσα σ’ αυτούς περιλαμβάνονται και σαράντα πέντε ποντιακής καταγωγής.

 

Ο μικρός αριθμός των Ποντίων αξιωματικών οφείλεται στο γεγονός ότι μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923 και την εγκατάσταση τους στην Ελλάδα, ο χρόνος που μεσολάβησε για να εισαχθούν στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων ή να αναδειχθούν στο στράτευμα ως έφεδροι αξιωματικοί, ήταν πολύ μικρός. Έτσι, σε αντίθεση μ’ αυτό τον μικρό αριθμό των ποντιακής καταγωγής νεκρών αξιωματικών, ο αριθμός των υπαξιωματικών και των οπλιτών Ποντίων, ήταν ιδιαίτερα πολύ μεγάλος.

Ο μεγαλύτερος σε βαθμό Πόντιος αξιωματικός που έπεσε στο πεδίο της μάχης ήταν ο Σαμψούντιος Θεόδωρος Αποστολίδης από τη Θεσσαλονίκη, που προήχθη μετά θάνατον σε αντισυνταγματάρχη. Γεννήθηκε το 1895 στη Σαμψούντα και το 1914 έφυγε από τον Πόντο για την Γαλλία όπου σπούδασε και το 1917 μετέβη στη Θεσσαλονίκη μετά την έκρηξη του κινήματος της «Εθνικής Αμύνης» και ονομάζεται έφεδρος ανθυπολοχαγός. Πήρε μέρος με το 17ο Σ.Π. της 11ης Μεραρχίας στη μικρασιατική εκστρατεία και ειδικότερα στη φονική μάχη του Αλή Βεράν, και αργότερα στο έπος του ’40 υπηρέτησε στο 50ό Σ.Π. κι έπεσε ηρωικά μαχόμενος στη βουνοκορφή του Μόροβα στις 17-11-1940.

Από τους Ποντίους αξιωματικούς, πέντε έπεσαν στο πεδίο της μάχης την ίδια μέρα (14-11-1940) και είναι οι: Βασιλειάδης Ιωάννης, Διαμαντίδης Βασίλειος, Κοντίδης Μιλτιάδης, Παπαδόπουλος Δημήτριος και Νικόλαος Φωτιάδης.

Ο κατάλογος των νεκρών Ποντίων αξιωματικών έχει ως εξής:

1. Ακριτίδης Κλεάνθης του Νικολάου, εφ. Ανθυπασπιστής, από τη Μερσίνη Γρεβενών, γεννήθηκε το 1895, υπηρετούσε στο 27ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 1876 στην Κάμια στις 4-4-1941
2. Αμανιτίδης Πασχάλης, (ο… Ορντουλούς), εφ. Ανθυπολοχαγός, υπηρετούσε στο 67ο Σ.Π. και εφονεύθη στα στενά της Κλεισούρας στις 10-3-1941
3. Αμαραντίδης Μιχαήλ του Παναγιώτου, ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, γεννήθηκε το 1918,υπηρετούσε στο 87ο Τάγμα Πεζικού κι έπεσε στην Κλεισούρα στις 13-4-1941
4. Αντωνιάδης Αλέξανδρος του Αντωνίου, λοχαγός από την Ευξεινούπολη Μαγνησίας, γεννήθηκε το 1899, υπηρετούσε στο 30ο Τ.Π. κι έπεσε στην Τομορίτσα στις 30-12-1940.
5. Αποστολίδης Απόστολος του Ανέστη, υπολοχαγός από τον Παράδεισο Καβάλας, γεννήθηκε το 1910, υπηρετούσε στην V Μοίρα Ορεινού Πυροβολικού κι έπεσε στην Κλεισούρα στις 11-3-1941.
6. Αποστολίδης Θεόδωρος του Ευσταθίου, έχουμε αναφερθεί παραπάνω.
7. Βασιλειάδης Γαβριήλ του Σωκράτους, ανθυπολοχαγός, εφονεύθη στο Ηράκλειο, στη μάχη της Κρήτης στις 27-5-1941.
8. Βασιλειάδης Ιωάννης του Θεοδώρου, εφ. Ανθυπολοχαγός από την Πτολεμαΐδα Κοζάνης, γεννήθηκε το 1915, υπηρετούσε στο 28 Σ.Π. και εφονεύθη στην Γκολίνα στις 14-11-1940
9. Γεωργιάδης Θεμιστοκλής του Νικολάου, λοχαγός από την Εύβοια, γεννήθηκε το 1894, υπηρετούσε στο 3ο Σ.Π., εφονεύθη στην Κλεισούρα στις 27-1-1941
10. Γεωργιάδης Κων/νος του Λεωνίδα, ανθυπασπιστής από την Έδεσσα, γεννήθηκε το 1915, υπηρετούσε στο 30ό Σ.Π., εφονεύθη στο ύψωμα 1878 (Μόροβα) στις 20-11-1940
11. Δημητριάδης Γεώργιος του Νικολάου, εφ. Ανθυπολοχαγός από τη Νέα Ιωνία Αττικής, γεννήθηκε το 1912, υπηρετούσε στο 1ο Σ.Π. και πέθανε στο χειρουργείο της 14ης Μεραρχίας στο ύψωμα Τεκέ στις 3-4-1941
12. Διαμαντίδης Βασίλειος του Ιωάννου, εφ. Ανθυπολοχαγός από τα Παλατίτσια Ημαθίας, γεννήθηκε το 1914, υπηρετούσε στο 68 Σ.Π., εφονεύθη στη Νικολίτσα ( ΝΔ Μόροβα) στις 14-11-1940
13. Ελευθεριάδης Ελευθέριος του Δημητρίου, εφ. Ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, γεννήθηκε το 1910, υπηρετούσε στο 13ο Σ.Π., εφονεύθη στο ύψωμα 935 στις 24-3-1941
14. Ελευθεριάδης Παρασκευάς του Σάββα, εφ. Ανθυπασπιστής από τη Θεσσαλονίκη, γεννήθηκε το 1915 στην Κερασούντα, υπηρετούσε στο 27ο Σ.Π., εφονεύθη στο ύψωμα Γκούρι Τοπίτ στις 11-2-1941
15. Ευαγγελίδης Ιωάννης του Γεωργίου, εφ. Ανθυπασπιστής από την Κοζάνη, γεννήθηκε το 1913, υπηρετούσε στο 13ο Σ.Π., εφονεύθη στο Μπούμπεσι στις 20-2-1941
16. Θωμαΐδης Θωμάς του Αναστασίου, εφ. Ανθυπολοχαγός από τη Βέροια, γεννήθηκε το 1910, υπηρετούσε στο 65ο Σ.Π., εφονεύθη στο Τρεμπέλ Μοσχοπόλεως στις 24-1-1941
17. Ιακωβίδης Χαράλαμπος του Χρυσοστόμου, ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, γεννήθηκε το 1914, υπηρέτησε στο 66ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 1598 στις 29-1-1941
18. Κανδηλάπτης Θεόδωρος του Γεωργίου ανθυπολοχαγός από την Αλεξανδρούπολη, (ο… Γκιουμουσχαναλής). Γεννήθηκε το 1917, υπηρετούσε στο 28ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα Μπούμπεσι κοντά στην Κλεισούρα στις 28-2-1941(σ.σ. Τέλη Γενάρη του 41, του γράφει η μητέρα του: «Παιδί μου πρόσεχε και μην εκτίθεσαι πολύ στους κινδύνους». Μέσα Φεβρουαρίου, μια εβδομάδα πριν σκοτωθεί, η μητέρα του παίρνει απαντητική επιστολή του: «Γλυκιά μου μανούλα, μη λησμονήσεις ότι πρώτα ανήκω στην πατρίδα και έπειτα σε σένα!…»
19. Καρυπίδης Αντώνιος του Σάββα, εφ. Ανθυπολοχαγός από το Κρατερό Φλώρινας. Γεννήθηκε το 1914, υπηρετούσε στο 28ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 931 βορείως του Πούμπεσι στις 29-1-1941
20. Κοντίδης  Μιλτιάδης του Μιχαήλ, εφ. ανθυπολοχαγός από τη Φλώρινα. Γεννήθηκε το 1916 και εφονεύθη στη φονική μάχη του Ιβάν στις 14-11-1940
21. Μαυρίδης Γεώργιος του Δημητρίου, εφ. Ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, υπηρετούσε στο 72ο Σ.Π. και εφονεύθη στις 10-4-1941 στο Τομόρι.
22. Νικολαΐδης Απόστολος του Νικολάου εφ. Ανθυπασπιστής από τον Πειραιά. Γεννήθηκε το 1915, υπηρετούσε στο 3ο Σ.Π. και εφονεύθη στη μάχη του υψώματος 1285 (Μαλέσοβα) στις 31-12-1940(μία ώρα πριν την πρωτοχρονιά…)
23. Οικονομίδης Νικόλαος του Ευσταθίου, εφ. ανθυπολοχαγός από την Αθήνα, γεννήθηκε το 1892, υπηρετούσε στο 20ο Σ.Π. και πέθανε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Λαρίσης στις 3-1-1941
24. Οπρογλίδης Αθανάσιος του Γρηγορίου, ανθυπολοχαγός από τον Εξαπλάτανο Αριδαίας. Γεννήθηκε το 1904, υπηρετούσε στο 14ο Σ.Π. και εφονεύθη στην Τρεμπεσίνα στις 29-1-1941.
25. Πανίδης Χαρίλαος του Κωνσταντίνου, εφ. ανθυπασπιστής από τις Συκιές Θεσσαλονίκης, γεννήθηκε το 1919, υπηρετούσε στο 28ο Σ.Π., εφονευθη στην Κλεισούρα στις 8-1-1941.
26. Παπαδόπουλος Δημήτριος του Αλεξάνδρου, ο Τραπεζούντιος, εφ. ανθυπασπιστής από την Αριδαία Πέλλας, γεννήθηκε το 1916, υπηρέτησε στο 90ό Σ.Π. και εφονεύθη στο Ιβάν στις 14-11-1940
27. Παπαδόπουλος Σταύρος του Περικλέους, εφ. ανθυπολοχαγός από τη Βέροια, γεννήθηκε το 1914, υπηρετούσε στο 65ο Σ.Π., εφονεύθη στο Ορμάδι (Κάμια) στις 22-12-1940
28. Παρασίδης Δημήτριος του Γεωργίου, ανθυπολοχαγός από την Κιβωτό Γρεβενών, γεννήθηκε το 1914, υπηρετούσε στο 31ο Σ.Π. και πέθανε στο ορεινό χειρουργείο μετά τον θανάσιμο τραυματισμό του στη μάχη του Πόγραδετς στις 6-12-1940
29. Πολυχρονιάδης Αντώνιος του Φωτίου, ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, γεννήθηκε το 1914, υπηρετούσε στο 19ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 731 στις 25-3-1941.
30. Πατμανίδης Ισαάκ του Λαζάρου, ανθυπολοχαγός από την Πάργα Πρεβέζης, γεννήθηκε το 1920, υπηρετούσε στο 87ο Σ.Π. και εφονεύθη σε αεροπορικό βομβαρδισμό στις 26-4-1941.
31. Παυλίδης Λαυρέντιος του Παύλου, εφ, ανθυπολοχαγός από τη Βέροια, γεννήθηκε το 1917, υπηρετούσε στο 16ο Σ.Π. και εφονεύθη στο Μπάλι Κλεισούρας στις 13-1-1941
32. Παυλίδης Παύλος του Νικολάου, εφ, ανθυπολοχαγός από το Μεγάλο Μοναστήρι Λαρίσης, γεννήθηκε το 1916, υπηρετούσε στο 4ο Σ.Π. και εφονεύθη στο Ελεύθερο Κονίτσης στις 11-11-1940
33. Σαρίδης Ονούφριος, εφ. ανθυπασπιστής, υπηρετούσε στο 90ό Σ.Π., εφονεύθη στο Μάλι Χιρότσε κοντά στην Πρεμετή στις 8-1-1941
34. Σγουρίδης Σγουρός, ανθυπασπιστής, υπηρετούσε στο 33ο Σ.Π. κι εφονεύθη στο Μπούμπεσι στις 5-2-1941.
35. Σταμπολίδης Αχιλλεύς του Ανέστη, εφ. ανθυπασπιστής από τη Βέροια, γεννήθηκε το 1915 και εφονεύθη στην Τρεμπεσίνα στις 30-1-1941
36. Σταυρίδης  Ευστάθιος του Νικόλαου, ανθυπολοχαγός από την Αθήνα, γεννήθηκε το 1918, υπηρετούσε στο 5ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 717 κοντά στην Κλεισούρα στις 9-2-1941.
37. Στεφανίδης Παύλος του Στεφάνου, ανθυπολοχαγός από το Κιλκίς, γεννήθηκε το 1911, υπηρετούσε στο 33ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 802 στο Μπούμπεσι στις 14-2-1941
38. Στογιαννίδης Ευάγγελος του Ιωάννου, από την Ξάνθη, γεννήθηκε το 1916, υπηρετούσε στο 87ο Σ.Π. και εφονεύθη στην Κλεισούρα στις 12-4-1941.
39. Συμεωνίδης Χρύσανθος του Παναγιώτου, εφ. ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, γεννήθηκε το 1912, υπηρετούσε στο 76ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 1437 στις 10-3-1941
40. Ταρασίδης Σωκράτης του Γεωργίου, εφ. ανθυπολοχαγός από τη Θεσσαλονίκη, υπηρετούσε στο 31ο Σ.Π. και πέθανε βαριά τραυματισμένος στο Πόγραδετς στις 11-4-1941.
41. Τελκερίδης Τιμόθεος του Γεωργίου, εφ. ανθυπολοχαγός από το Κιλκίς, γεννήθηκε το 1915, υπηρετούσε στο 21ο Σ.Π.  και εφονεύθη στο ύψωμα 869 στον αυχένα Μπούμπεσι στις 11-4-1941
42. Τριανταφυλλίδης Κωνσταντίνος του Δημητρίου, εφ. ανθυπίατρος από την Ξάνθη, γεννήθηκε το 1907, υπηρετούσε στην 15η Μοίρα Πυροβολικού και εφονεύθη στο υψόμετρο Κιάφε Σοφιούτ κοντά στην Κλεισούρα στις 13-3-1941.
43. Τσαλουκίδης Πολυχρόνης του Μωυσή, εφ. ανθυπολοχαγός από την Καστοριά, γεννήθηκε το 1916, υπηρετούσε στο 32ο Σ.Π. και εφονεύθη στο ύψωμα 1548, στην Κάμια στις 28-11-1940.
44. Φωτιάδης Νικόλαος του Γεωργίου, εφ. ανθυπασπιστής από την Κοζάνη, γεννήθηκε το 1916, υπηρετούσε στο 27ο Σ.Π. και εφονεύθη στις Κορομηλιές Μόροβα στις 14-11-1940.
45. Χαραλαμπίδης Νικόλαος του Ζαχαρία από το Κιλκίς, γεννήθηκε το 1914, υπηρετούσε στο 13ο Σ.Π. και εφονεύθη στο Μάλι Σπαντάριτ στις 15-3-1941.