Εν όψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου και του προγράμματος ελέγχου γεωργικών φαρμάκων έτους 2020, η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Π.Α.Μ.-Θ. υπενθυμίζει στους καλλιεργητές ορισμένες βασικές υποχρεώσεις τους σε σχέση με τη χρήση των γεωργικών φαρμάκων.
Τα γεωργικά φάρμακα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης που αναγράφονται στην ετικέτα (κατάλληλη δόση, κατάλληλη διάλυση, μέσα ατομικής προστασίας, εγκεκριμένες καλλιέργειες, ημέρες πριν τη συγκομιδή). Απαγορεύεται η καύση ή ανεξέλεγκτη απόρριψη στο περιβάλλον των κενών συσκευασιών (άρθ. 42, παρ. 1), όπως παρατηρείται δυστυχώς συχνά σε σημεία υδροληψίας ψεκαστικών μηχανημάτων. Οι κενές συσκευασίες πρέπει να απορρίπτονται στους κάδους που έχουν τοποθετηθεί από τους δήμους (μετά από τριπλό ξέπλυμα για τα υγρά φάρμακα). Σε περίπτωση που σε οργανωμένο σημείο υδροληψίας δεν υπάρχει κάδος, οι καλλιεργητές θα πρέπει να απαιτήσουν τοποθέτησή του από τον δήμο τους. Σύμφωνα με τον νόμο, «σε όποιον χρησιμοποιεί γεωργικά φάρμακα χωρίς να τηρεί τα αναγραφόμενα στη συσκευασία ή την ετικέτα τους, επιβάλλεται πρόστιμο από εκατόν πενήντα ως δέκα χιλιάδες ευρώ» (άρθ. 45, παρ. 3).
Απαγορεύεται η χρήση σκευασμάτων για τα οποία δεν έχει χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας. Σε περίπτωση παράβασης επιβάλλεται πρόστιμο «από πεντακόσια ως τριάντα χιλιάδες ευρώ» (άρθ. 9, παρ. 3) και ο υπεύθυνος «τιμωρείται με φυλάκιση από τρεις μήνες ως ένα έτος» (άρθ. 10, παρ. 3). Σε κάθε περίπτωση οι καλλιεργητές να είναι σε επικοινωνία με τους γεωπόνους τους, ιδίως όταν πρόκειται να χρησιμοποιήσουν φάρμακα που είχαν στην αποθήκη τους, για να ενημερώνονται για τυχόν ανακλήσεις γεωργικών φαρμάκων ώστε να αποφεύγεται το ενδεχόμενο επιβολής προστίμων από την χρήση τους λόγω άγνοιας.
Ο επαγγελματίας χρήστης προμηθεύεται και χρησιμοποιεί γεωργικά φάρμακα μόνον εφόσον εκδοθεί συνταγή χρήσης γεωργικών φαρμάκων. «Στον επαγγελματία χρήστη που χρησιμοποιεί γεωργικά φάρμακα χωρίς την έκδοση της σχετικής συνταγής χρήσης γεωργικών φαρμάκων ή χωρίς να εφαρμόζει τα προβλεπόμενα στη σχετική συνταγή χρήσης γεωργικών φαρμάκων, επιβάλλεται πρόστιμο από τριακόσια ως πέντε χιλιάδες ευρώ».
Μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δίδεται στην τήρηση των ελαχίστων ημερών από την εφαρμογή ως τη συγκομιδή. Επίσης θα πρέπει να γνωρίζουν οι καλλιεργητές ότι σε περιπτώσεις πολλαπλών μιγμάτων γεωργικών φαρμάκων μεταξύ τους ή με λιπάσματα, μπορεί να επηρεαστεί η υπολειμματικότητα στα προϊόντα λόγω ανεπιθύμητων αλληλεπιδράσεων.
Οι επαγγελματίες χρήστες οφείλουν να τηρούν ημερολόγιο καταγραφών εφαρμογής γεωργικών φαρμάκων (άρθ. 67), το οποίο διατηρούν επί τρία έτη. Σε περίπτωση μη καταγραφής «επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια ως πέντε χιλιάδες ευρώ» (άρθ. 9, παρ. 13). Η τήρηση ημερολογίου, εκτός από υποχρέωση είναι ένας πρακτικός τρόπος για να θυμάται ο καλλιεργητής τις επεμβάσεις που έχει ήδη κάνει και να καθορίζει ευκολότερα τις επόμενες ενέργειες που πρέπει να γίνουν για την προστασία της καλλιέργειας.
Σε περίπτωση που παρά τον σωστό υπολογισμό προκύψει μικρή ποσότητα ψεκαστικού διαλύματος, τότε ψεκάζεται ξανά σε όλη την έκταση, αφού αραιωθεί πρώτα με νερό. Αν όμως ο ψεκασμός έχει γίνει ήδη στη μέγιστη δοσολογία και το περίσσευμα οφείλεται σε κακό υπολογισμό, τότε μπορεί να ψεκαστεί (οπωσδήποτε αραιωμένο με νερό) σε ακαλλιέργητη έκταση μακριά από υπόγεια ή επιφανειακά νερά είτε -ακόμη καλύτερα- σε αψέκαστο τμήμα της ίδιας καλλιέργειας. Σε όλες δηλαδή τις περιπτώσεις συνιστάται η αραίωση με νερό της ποσότητας του ψεκαστικού υγρού που έχει απομείνει.
Για να εφαρμόζονται τα γεωργικά φάρμακα, πρέπει η ένταση του ανέμου σε συνάρτηση με τους άλλους παράγοντες (μέγεθος σταγόνας, πίεση ψεκαστικού μηχανήματος, τύπος ακροφυσίου) να είναι τέτοια που να μην προκαλείται ανεπιθύμητη διασπορά του ψεκαστικού νέφους.
Η ενημέρωση των επαγγελματιών (ιδίως των μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων κ.α.) οι οποίοι ενδέχεται να εκτεθούν σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος από τον ψεκασμό του γεωργικού φαρμάκου, πραγματοποιείται εγγράφως από τον επαγγελματία χρήστη. Το έντυπο ενημέρωσης είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του ΥπΑΑΤ (σύνδεσμος εδώ).
Σημειώνεται ότι πάντοτε υπάρχει περιθώριο βελτίωσης στη σωστή χρήση των γεωργικών φαρμάκων και το κύριο μέλημα του εφαρμοστή θα πρέπει να είναι αφενός η προσωπική του ασφάλεια κατά τη χρήση τους και αφετέρου η παραγωγή ασφαλών και ποιοτικών γεωργικών προϊόντων και με τη σωστή πάντα επιστημονική καθοδήγηση.
Υπενθυμίζεται ότι σε περιπτώσεις υπέρβασης του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου υπολειμμάτων, στοιχειοθετείται μη ορθή χρήση γεωργικού φαρμάκου για την οποία προβλέπονται πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4036/2012.
Οι υπεύθυνοι επιστήμονες των καταστημάτων εμπορίας γεωργικών φαρμάκων, κατά τη συνταγογράφηση γεωργικών φαρμάκων στους καλλιεργητές, να επισημαίνουν σε κάθε περίπτωση και κατ’ επανάληψη την ορθή χρήση τους. Οι βέλτιστες εργασιακές πρακτικές χρήσης γεωργικών φαρμάκων είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του ΥπΑΑΤ.