Με θέμα «Πιλοτική παρέμβαση στα νηπιαγωγεία της Θράκης – Ανακοίνωση του Ι.Ε.Π.», εκδόθηκε από τον Διδασκαλικό Σύλλογο Ξάνθης και στάλθηκε στον υπουργό παιδείας και σε εκπαιδευτικούς φορείς η ακόλουθη ανακοίνωση, ενώ ανακοίνωση για το θέμα εξέδωσε και το ΠΑΜε Εκπαιδευτικών Α.Μ.-Θ. (παρατίθενται αυτούσιες):
Το υπουργείο παιδείας στο πλαίσιο του εθνικού και κοινωνικού διαλόγου για την παιδεία στη διαρκή επιτροπή μορφωτικών υποθέσεων της βουλής- διαπιστώσεις, προτάσεις και χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, στο θέμα:
v. Τύποι σχολείων, πρόταση 07: Δημόσια καταγραφή των προβλημάτων της μειονοτικής εκπαίδευσης και των τρόπων αντιμετώπισής τους και με σκοπό την αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου στη Θράκη για τη μείωση της σχολικής διαρροής και την ένταξη της μειονότητας με τρόπο ουσιαστικό και δημοκρατικό έθεσε ως προτεραιότητα:
την πρόσληψη δεύτερου νηπιαγωγού στο δημόσιο νηπιαγωγείο με κριτήριο την εντοπιότητα ώστε να μπορεί να υποστηρίξει εκπαιδευτικά μαθητές τουρκόφωνους, πομακόφωνους ή ομιλούντες ρομανί και στην κατεύθυνση της αξιοποίησης της πολυετούς και συστηματικής εφαρμογής δράσεων για την ενίσχυση της ελληνομάθειας και την κοινωνική ένταξη των παιδιών της μειονότητας μέσα από το «πρόγραμμα εκπαίδευσης των παιδιών της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη. Προβάλλει μάλιστα ως επιχείρημα ότι η αποτελεσματική καταγραφή της μειονοτικής εκπαίδευσης και των τρόπων αντιμετώπισής τους θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ικανοποίηση πάγιων αιτημάτων της μειονότητας, την άρση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και συνακόλουθα τη διαμόρφωση πολιτών με δημοκρατική συνείδηση.
Το ΙΕΠ με ένα λιτό δελτίο τύπου στις 21-02-2017, και χωρίς να κάνει καμία διάκριση των μελών της μουσουλμανικής μειονότητας, ανάλογα με τη γλώσσα και την καταγωγή (Τουρκόφωνοι μουσουλμάνοι, Πομάκοι, Ρομά), αναλαμβάνει την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος προσχολικής εκπαίδευσης σε νηπιαγωγεία που λειτουργούν σε αμιγώς μειονοτικούς οικισμούς της Θράκης. Το πρόγραμμα προβλέπει την πρόσληψη συνεργάτη/τριας, μέλους της μειονότητας (δίγλωσσου ατόμου) , πτυχιούχου ελληνικού ΑΕΙ με πιλοτική εφαρμογή για το υπόλοιπο της τρέχουσας σχολικής χρονιάς σε έξι νηπιαγωγεία, ενώ την επόμενη σχολική χρονιά θα αναπτυχθεί σε δώδεκα.
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το ρόλο που διαδραματίζει η προσχολική αγωγή στην εκπαίδευση των παιδιών και η οποία δίκαια θεωρείται το θεμέλιο της εκπαίδευσης, αφού στη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του το παιδί μαθαίνει και αναπτύσσεται σε όλους τους τομείς: φυσικό, κοινωνικό, συναισθηματικό, αισθητικό και νοητικό.
Η προσχολική αγωγή λοιπόν στο χώρο της μουσουλμανικής μειονότητας καλείται να εκπληρώσει έναν ευρύτερης σημασίας αντισταθμιστικό ρόλο, εξισορροπώντας το έλλειμμα των γλωσσικών ερεθισμάτων και ακουσμάτων στην ελληνική, προετοιμάζοντας τους μαθητές για τη μετέπειτα σχολική τους σταδιοδρομία με ισοδύναμες προϋποθέσεις στις εκπαιδευτικές αφετηρίες.
Η ελληνική πολιτεία στο πλαίσιο της υποχρεωτικότητας της προσχολικής αγωγής, αλλά και της ισονομίας και ισοπολιτείας, ίδρυσε σε όλους τους μειονοτικούς οικισμούς νέα νηπιαγωγεία στα οποία γράφτηκαν και φοιτούν τα νήπια των μουσουλμάνων συμπολιτών μας, όπου τα νήπια μιλάνε την ίδια γλώσσα και δεν υπάρχει πρόβλημα στη μεταξύ τους επικοινωνία. Ακόμη, στο ίδιο πλαίσιο και σε πρακτικό επίπεδο, στην αρχή κυρίως της σχολικής χρονιάς, τα νήπια που έχουν φοιτήσει ως προνήπια αποτελούν τον άμεσο επικοινωνιακό συνεργάτη/διαμεσολαβητή για την επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή, ρόλος που βοηθάει τα νήπια στην ανάληψη ευθύνης, ως μέλη ομάδας, και στη θετική αυτοεκτίμησή τους.
Εξάλλου η εμπειρία έχει αποδείξει ότι τα νήπια των δημόσιων νηπιαγωγείων σε αμιγώς μειονοτικούς οικισμούς ποτέ δεν αντιμετώπισαν προβλήματα προσαρμογής και κοινωνικοποίησης στο θεσμό του νηπιαγωγείου. Αυτό, μάλιστα, διαφαίνεται και από τον αριθμό των φοιτούντων μαθητών, πού από τη στιγμή της ίδρυσής τους παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις και σε πολλούς οικισμούς μάλιστα να φοιτούν το 100% των παιδιών ανάλογης ηλικίας. Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι η ίδρυση αυτών των νηπιαγωγείων έγινε μετά από απαίτηση των γονέων του εκάστοτε οικισμού με πρωταρχικό σκοπό την καλύτερη εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας.
Η καλύτερη εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας των νηπίων που έχουν φοιτήσει σε δημόσιο νηπιαγωγείο σε σχέση με εκείνα που δεν έχουν φοιτήσει ποτέ και η ταχύτερη κατάκτηση των γλωσσικών μηχανισμών αποδεικνύεται περίτρανα από την κοινή αποδοχή και ομολογία όλων των εκπαιδευτικών που υπηρετούν στα δημόσια και μειονοτικά σχολεία.
Επιπρόσθετα, η ταυτόχρονη παρουσία συνεργάτη/τριας που γνωρίζει τη μητρική γλώσσα των παιδιών είναι δυνατό να προκαλέσει αντίθετα αποτελέσματα, ατονίζοντας την προσπάθειά τους για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, αφού ενδεχομένως, όπως είναι φυσικό, θα μεταχειρίζονται αυθόρμητα τη δική τους γλώσσα, επειδή θα τους είναι πιο οικεία.
Η ανακοίνωση, όμως, του ΙΕΠ, προκαλεί πολλά ερωτηματικά και εισάγει προβληματισμούς που έχουν να κάνουν τόσο με το χρόνο υλοποίησης του πιλοτικού προγράμματος, έχοντας διανύσει μάλιστα τα 2/3 περίπου της σχολικής χρονιάς, όσο και τη μη ενημέρωση των εκπαιδευτικών συλλόγων των νομών Ξάνθης και Ροδόπης, των νηπιαγωγών που υπηρετούν στις περιοχές αυτές, αλλά και των Σχολικών Συμβούλων καθ΄ύλην αρμόδιων για την εκπαιδευτική, μαθησιακή διδασκαλία, ως καθοδηγητικό και παιδαγωγικό όργανο. Επίσης, προκαλεί ερωτηματικά η αναγκαιότητα επιβολής ενός τέτοιου προγράμματος, από τη στιγμή μάλιστα που δεν υπήρξαν αιτήματα γονέων, καθώς και:
Δεν διευκρινίζεται ο ρόλος του συνεργάτη, οι εργασιακές σχέσεις, η ειδικότητα και τα δικαιώματά του.
Δεν διασφαλίζεται η πιστή εφαρμογή των διατάξεων που αναφέρονται στο ΠΔ 2ΟΟ/1998, όπως και των υπολοίπων ΥΑ σχετικά με το πρόγραμμα διδασκαλίας.
Υποβαθμίζεται ο ρόλος της/του νηπιαγωγού, διότι τα παιδιά και οι γονείς θα απευθύνονται κυρίως στο συνεργάτη, λόγω της κοινής γλώσσας.
Παρεμποδίζεται η παιδαγωγική αλληλεπίδραση του εκπαιδευτικού με τα νήπια.
Δε ζητήθηκε η άποψη των νηπιαγωγών που υπηρετούν στις περιοχές αυτές.
Δεν διευκρινίζεται επιστημονικά από πού απορρέει η παρουσία ενός τέτοιου συνεργάτη.
Ποια θεωρείται η μητρική γλώσσα των παιδιών.
Χωρίς να παραγνωρίζουμε βέβαια τη σύγχρονη βιβλιογραφία που είναι αρκετά πλούσια σε έρευνες και μελέτες που αναφέρονται στα πλεονεκτήματα της διγλωσσίας και στα οφέλη ανάπτυξης της μητρικής γλώσσας των παιδιών, οφείλουμε όμως να εστιάσουμε στην εκπαιδευτική πραγματικότητα της Θράκης, ως ένας ευαίσθητος χώρος, λόγω της γλωσσικής ποικιλομορφίας, της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας και της γλωσσικής ετερότητας των μελών που απαρτίζουν τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.
Ο πολιτιστικός πλουραλισμός και η θρησκευτική ετερότητα αποτελούν δεδομένα στοιχεία στην καθημερινότητα των κατοίκων της Θράκης. Με τον ίδιο τρόπο οι συνάδελφοι νηπιαγωγοί της περιοχής, σέβονται απόλυτα αυτή τη διαφορετικότητα των μαθητών τους και εργάζονται με ζήλο, προκειμένου να μην αλλοιωθεί η πολιτισμική τους ταυτότητα, αλλά παράλληλα να νιώσουν Έλληνες πολίτες με ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι εκείνων της πλειονότητας.
Η «ένοχη σιωπή» όλων αυτών που οραματίζονται και πρωτοστατούν στην ίδρυση δίγλωσσων νηπιαγωγείων στη Θράκη, εγείρει πάμπολλα ερωτηματικά που χρήζουν απάντησης, ως προς την αξιοποίηση και εκμετάλλευση του συγκεκριμένου πιλοτικού προγράμματος προς την κατεύθυνση των δικών τους, αλλά και των έξωθεν κατευθυνόμενων συμφερόντων. Την ομογενοποίηση δηλαδή της μουσουλμανικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης, με ενσωμάτωση των Πομάκων και Ρομά στους τουρκογενείς, αφού στις δηλώσεις τους μιλάνε για σωστή πρωτοβουλία, όπου τα παιδιά για να μάθουν καλύτερα τα ελληνικά πρέπει πρώτα να έχουν βοήθεια στην τουρκική γλώσσα.
Τα παιδαγωγικά επιχειρήματα για την υλοποίηση της πιλοτικής παρέμβασης στα νηπιαγωγεία της Θράκης αποτελούν απλά το περιτύλιγμα μιας επικοινωνιακής προσπάθειας για την αποδοχή αυτής και ενδεχομένως η παρουσία στην τάξη του συνεργάτη/τριας να αποτελέσει το Δούρειο ίππο για τη γενίκευση της τουρκικής γλώσσας ως μητρικής και να οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στη μετατροπή των νηπιαγωγείων από μονόγλωσσα σε δίγλωσσα, πάγιο αίτημα που γνωρίζουμε όλοι από πού διακινείται, και δεν αποτέλεσε ποτέ αίτημα της τοπικής κοινωνίας καθώς και αντικείμενο συζήτησης.
Έχοντας υπόψη ότι:
Γλώσσα και πολιτισμός είναι δύο έννοιες, οι οποίες συνυπάρχουν ως έμφυτα στοιχεία σε κάθε κοινωνία και ο καθένας έχει το δικαίωμα της διατήρησης της δικής του μητρικής γλώσσας, τις παραδόσεις, την κουλτούρα, την ιστορία και τον πολιτισμό του
Οι εκπαιδευτικοί αποδίδουν μεγάλη αξία στη διαφορετικότητα του καθενός
Εργάζονται στο σχολείο με βασική επιδίωξη την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης αλλά και τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών που θα ενδυναμώσουν τους δίγλωσσους μαθητές
Δηλώνουμε αντίθετοι με την πιλοτική παρέμβαση στα νηπιαγωγεία της Θράκης και θα υπερασπιστούμε την κάλυψη των μορφωτικών αναγκών όλων των νηπίων, το δημόσιο νηπιαγωγείο καθώς και όλους τους συναδέλφους που υπηρετούν σ΄αυτό.
Ζητούμε:
Την απόσυρση του προγράμματος «Πιλοτικής Παρέμβασης στα νηπιαγωγεία της Θράκης» που ανακοινώθηκε από το ΙΕΠ και διεκδικούμε:
Αναβάθμιση των κτιριακών εγκαταστάσεων και του παιδαγωγικού υλικού των νηπιαγωγείων
2χρονη δημόσια και δωρεάν προσχολική αγωγή
Συστηματική κατάρτιση και συνεχή επιμόρφωση σε θέματα διαπολιτισμικής αγωγής
Υλοποίηση προγραμμάτων επιμόρφωσης και εκμάθησης των μητρικών γλωσσών για τους εκπαιδευτικούς της περιοχής
Λειτουργία δημόσιων και δωρεάν παιδικών σταθμών ή Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης για παιδιά ηλικίας 2,5-4 ετών ώστε τα νήπια να βρίσκονται σε περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα και να εξοικειώνονται με την ελληνική γλώσσα πριν τη φοίτησή τους στο νηπιαγωγείο
Μείωση της αναλογίας μαθητών 1/15 ανά νηπιαγωγό, σύμφωνα και με τις θέσεις του Κλάδου
Μαζικούς διορισμούς για την κάλυψη όλων των αναγκών της δημόσιας εκπαίδευσης
Αύξηση της οργανικότητας σε νηπιαγωγεία όπου φοιτούν αλλόγλωσσοι μαθητές
Δημιουργία των αναγκαίων δομών της Ειδικής Αγωγής για την κάλυψη των αναγκών των παιδιών της μουσουλμανικής μειονότητας που έχουν ειδικές ανάγκες
Συμπερασματικά, κανείς δε μπορεί να αγνοήσει σήμερα τα νέα εκπαιδευτικά δεδομένα, που έχουν διαμορφωθεί και στη χώρα μας. Η αντιμετώπιση όμως των προβλημάτων μπορεί να γίνει μόνο με επιτυχία στα πλαίσια ενός ειλικρινούς διαλόγου, αλλά πάντα σε επίπεδο διαπολιτισμικής προσέγγισης και παιδαγωγικής. Μια παιδαγωγική με απώτερο σκοπό την καλλιέργεια και την προαγωγή αξιών, στάσεων και ιδανικών, που θα προάγουν και θα διαφυλάττουν την αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία των ανθρώπων μέσα από τη συνύπαρξη και ανεξάρτητα από την προέλευσή τους.
Το σίγουρο είναι ότι κανείς δε μπορεί να αμφισβητήσει την αξία της προσχολικής αγωγής σ΄αυτά τα νηπιαγωγεία καθώς και το τεράστιο έργο που επιτελούν οι συνάδελφοί μας νηπιαγωγοί.
Το ΠΑΜε Εκπαιδευτικών Α.Μ.-Θ.
Το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα από θέση αρχών σέβεται και αγωνίζεται για τα δικαιώματα των μειονοτήτων.
Οι μειονότητες μπορούν και πρέπει να αποτελούν γέφυρες φιλίας ανάμεσα στους λαούς. Σε καμιά περίπτωση οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να μετατρέπονται σε όργανα στα χέρια των αστικών τάξεων και των ιμπεριαλιστικών οργανισμών που δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τους λαούς αλλά μόνο για την προώθηση των γεωστρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων τους, μέσω της πρόκλησης – αντιπαράθεσης και μάλιστα με τις πιο ακραίες μορφές, όπως είναι ο πόλεμος.
Τα κοινά ταξικά συμφέροντα των εργαζόμενων πλειονότητας – μειονότητας αποτελούν τη βάση για την αντιμετώπιση των διαιρετικών προσπαθειών, είτε αυτές προέρχονται από τις εγχώριες κυβερνήσεις και τον ξένο παράγοντα, είτε από τις ίδιες τις ηγεσίες τους.
Επισημαίνουμε με μεγάλη ανησυχία ότι η ΕΕ χρόνια τώρα έχει προνοήσει με σκοπιμότητα να παρέμβει αξιοποιώντας διάφορες μειονοτικές οργανώσεις με πρόσχημα τα έθιμα, τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες, τη διάσωση της γλώσσας κ.α. που λειτουργούν αντικειμενικά στα πλαίσια των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών. Μοιάζουν αθώα και δίκαια και όμως ένα πράγμα υπηρετούν: Να γίνουν το πρόσχημα για εκβιασμούς και νέο μακελειό.
Ταυτόχρονα, την ίδια περίοδο αναπτύσσεται μια παραφιλολογία πως τάχα είναι ξεπερασμένες οι συνθήκες της Λοζάνης και του Βουκουρεστίου, που αναγνωρίζουν τη μειονότητα της Θράκης ως μουσουλμανική και καθορίζουν τα σύνορα στα Βαλκάνια.
Ευθύνη έχουν και οι ελληνικές κυβερνήσεις, οι προηγούμενες και η σημερινή, που αντιμετώπισαν τα προβλήματα της μειονότητας στα πλαίσια των εκάστοτε συμφερόντων της ελληνικής αστικής τάξης, των ιμπεριαλιστικών οργανισμών – ΕΕ, ΝΑΤΟ – αλλά και για μικροπολιτικά τους οφέλη. Για δεκαετίες ολόκληρες η μειονότητα βίωσε στο πετσί της την καταπίεση με τις μπάρες, τους αποκλεισμούς από την ένταξη στην κοινωνική ζωή του τόπου.
Μέσα στο παραπάνω πνεύμα της ιδεολογικής μας θέσης, οι εκπαιδευτικοί του ΠΑΜΕ διεκδικούν: η μόρφωση να είναι υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα όλων των πολιτών ανεξάρτητα από θρησκεία, γλώσσα και καταγωγή. Γι αυτό πρέπει να παρέχεται δωρεάν από τον κρατικό προϋπολογισμό σε όλα τα επίπεδα. Η εκπαίδευση να είναι υποχρεωτική μέχρι τα 18 και ενιαία μέσα από ένα σχολείο 12χρονο Δημόσιο και Δωρεάν ( με όλη την έννοια), όπου θα ενταχθούν και τα μειονοτικά σχολεία, που λειτουργούν σήμερα με βάση τις διεθνείς συμφωνίες και την ισχύουσα νομοθεσία. Να προηγείται δίχρονη προσχολική αγωγή στην προοπτικής της τρίχρονης.
Ο ρόλος της προσχολικής ηλικίας είναι καθοριστικός και συνίσταται στη αφομοίωση ορισμένων γενικών ανθρώπινων γνώσεων και ικανοτήτων και ψυχικών ιδιοτήτων, που είναι απαραίτητες για τη ζωή και την κοινωνία. Τέτοιες ικανότητες αφορούν εκτός των άλλων, τη διαμόρφωση αμοιβαίων σχέσεων με τους άλλους ανθρώπους και την κοινωνικοποίηση του. Τέλος σε αυτό το χρόνο συντελείται η ποιοτική προετοιμασία και η δημιουργία προϋποθέσεων για την ένταξη του παιδιού στην σχολική τάξη και την επιτυχή του μαθησιακή πορεία.
Στα πλαίσια της θέσης αυτής η έναρξη ή και η ενίσχυση της επικοινωνίας και με την ελληνική γλώσσα είναι σημαντικό ζήτημα, καθώς θα πρέπει να την καλλιεργήσουν και να την κατακτήσουν μαζί με τη μητρική στις επόμενες εκπ/κες βαθμίδες, ώστε να κοινωνικοποιηθούν αρμονικά στο μελλοντικό πολύγλωσσο περιβάλλον.
Από την άποψη αυτή σημαντική είναι η προσφορά του κατάλληλα εκπαιδευμένου και επιμορφωμένου νηπιαγωγού και τα μέτρα που χρειάζεται να πάρει η κυβέρνηση για να βοηθήσει ουσιαστικά το έργο του π.χ. η μείωση του αριθμού των νηπίων ανά τμήμα στους οικισμούς που ζει και εργάζεται η μειονότητα.
Η παρουσία συνεργάτη που γνωρίζει και επικοινωνεί με τη μητρική γλώσσα των νηπίων υπάρχει κίνδυνος να ακυρώσει την λειτουργία του/της νηπιαγωγού, από τη μέχρι τώρα εμπειρία που υπάρχει σε ανάλογες περιπτώσεις αλλόγλωσσων μαθητών.
Με βάση τα παραπάνω ζητάμε να αποσυρθεί το πιλοτικό πρόγραμμα του ΙΕΠ.
Για την Προσχολική Αγωγή των παιδιών στους αμιγείς μειονοτικούς οικισμούς απαιτείται:
Δίχρονη υποχρεωτική Προσχολική Αγωγή, ώστε όλα τα προνήπια και νήπια της μειονότητας να φοιτούν για 2 χρόνια στο Νηπιαγωγείο.
Μείωση του αριθμού των νηπίων ανά νηπιαγωγό στο 1:15, πάγιο αίτημα για όλα τα Νηπιαγωγεία, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι τελείως απαραίτητο. Ολοήμερη λειτουργία του νηπιαγωγείου.
Μαζικοί διορισμοί νηπιαγωγών.
Σύγχρονες υποδομές Προσχολικής Αγωγής, που να καλύπτουν τις σύγχρονες ανάγκες και όλα τα παιδιά της μειονότητας.
Δημιουργία των αναγκαίων δομών Ειδικής Αγωγής για την κάλυψη των αναγκών των παιδιών της μειονότητας που έχουν ειδικές ανάγκες.
Μέτρα για τη γενίκευση της φοίτησης.
Οι εκπαιδευτικοί, στα πλαίσια της επιμόρφωσής τους, να αποκτούν στοιχειώδη γνώση της μητρικής γλώσσας των νηπίων.
