INDEXANTHI.GR
Παιδεία

Π.Ε.Μ.: Λίγο πριν από το τέλος

Λίγο πριν από το κλείσιμο ενός πολυετούς και ιστορικού κύκλου, τα τελευταία χρόνια του οποίου είναι αποτυπωμένα βήμα-βήμα στις σελίδες του indeXanthi.gr, καταθέτουμε τα απάρτια συνομιλίας μας με την καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και υπεύθυνης, σε αυτή τη φάση, του Προγράμματος «Ένταξη και Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων» Θάλεια Δραγώνα.

Φέτος είναι η τελευταία χρονιά του προγράμματος, ενός μεγάλου προγράμματος με στόχους την ελληνομάθεια και την αρμονική ένταξη των παιδιών της μειονότητας ως ισότιμων πολιτών” λέει η κα Δραγώνα. Αυτό το αντικειμενικά δυσκολότατο έργο κατάφερε πολλά σε ποσοτικό και ποιοτικό επίπεδο. Βέβαια, σε αυτό συνέβαλε αποφασιστικά ότι επί 22 χρόνια το πρόγραμμα στηρίχθηκε από όλους ως σήμερα τους υπουργούς Παιδείας, καθώς όλες οι κυβερνήσεις (με διαφορές βέβαια ανάμεσά τους) ακολούθησαν την ίδια πολιτική ως προς την ένταξη των παιδιών στην ελληνική κοινωνία με προϋπόθεση την κατάκτηση της ελληνικής γλώσσας.

Γραφειοκρατία

Φέτος το πρόγραμμα κλείνει τον κύκλο του, σημειώνει μελαγχολικά η συνομιλήτριά μας, “καθώς αυτή η τελευταία φάση στάθηκε πάρα πολύ δύσκολη και δυστυχώς εξαιτίας γραφειοκρατικών αγκυλώσεων. Άλλαξε ο νόμος για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων (κάτι που έπληξε και ναρκοθέτησε όλα τα σχετικά προγράμματα), έγινε ασφυκτικά γραφειοκρατικός, με συνέπεια τεράστιες καθυστερήσεις και καφκικά αδιέξοδα, που οδήγησαν σε σχεδόν αδυναμία εφαρμογής των δράσεων, με παράδειγμα την αδυναμία να ανοίξουμε σε αυτή τη φάση τα ΚεΣΠΕΜ, εκτός από της Ξάνθης και αυτό με τεράστια καθυστέρηση. Έτσι, χωρίς τα κέντρα του προγράμματος που στάθηκαν επί τόσα χρόνια το θεμέλιο της επιτυχίας, συρρικνώθηκαν τόσο η ελληνομάθεια όσο και η στήριξη της επίδοσης, παρά τα συνεχή αιτήματα των γονέων. Πράγματι, εξακολουθούμε να έχουμε από πολλούς οικισμούς και χωριά αιτήματα για μαθήματα εκτός των ωρών σχολείου, μαθήματα ελληνικής για τις μητέρες και δημιουργικές δράσεις, παρά τις δυσκολίες“.

Τάση εσωστρέφειας στην ηγεσία της μειονότητας

Ωστόσο, υπήρξε κι ένα δεύτερο πρόβλημα στο οποίο αναφέρθηκε η κα Δραγώνα: “Το δεύτερο πρόβλημα που έβλαψε αυτή τη φάση είναι οι δυσκολίες σε μια συγκυρία πολιτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η μειονότητα. Εντοπίζω μια τάση εσωστρέφειας εκ μέρους της ηγεσίας της. Ενδεικτική είναι η ανταρσία που προκλήθηκε στην αρχή της σχολικής χρονιάς, με αίτημα να φύγουν από τα μειονοτικά σχολεία τα βιβλία του προγράμματος και να αντικατασταθούν με τα εγχειρίδια των δημόσιων σχολείων όλης της χώρας. Όλοι ξέρουν όμως ότι υπάρχουν πολλά παιδιά σε πολλούς οικισμούς εκτός των μεγάλων πόλεων, που δεν είναι δυνατό να μάθουν γραφή και ανάγνωση με τα εγχειρίδια τα γραμμένα για παιδιά που ήδη μιλούν άνετα την ελληνική γλώσσα. Το πολιτικό συνωμότησε εναντίον του εκπαιδευτικού. Η αντίδραση δεν προέκυψε από καμμία συγκροτημένη μελέτη του θέματος κατά πόσο τα βιβλία απαντούν στις ανάγκες των παιδιών. Σε ποια σχολεία τα βιβλία αυτά είναι αποτελεσματικά και σε ποιά όχι, σε ποιες τάξεις, τι πιστεύουν αυτοί που τα διδάσκουν και όχι άλλοι άσχετοι παράγοντες, πόσο αποτελεσματικά διδάσκονται, τι σημασία έχει η συμπερίληψη της ιδιαίτερης ταυτότητας των μειονοτικών μαθητών σε αυτά, τι θα έπρεπε να γίνει εκεί που είναι αναποτελεσματικά; Αντίθετα η αντίδραση υπήρξε κινηματικού/πολιτικού τύπου και άρα το ζητούμενο δεν απαντήθηκε. Το χειρότερο είναι ότι έκλεισαν σχολεία –κάτι αδιανόητο. Αυτό έβλαψε πολύ. Δεν πρέπει να ασκείται πολιτική σε βάρος της μάθησης των παιδιών. Επίσης αδίκησε το πρόγραμμα, γιατί το πρόγραμμα έκανε την ελληνική γλώσσα προσιτή στη μάθηση, κυρίως επειδή προσάρμοσε τα βιβλία (δημοτικού και γυμνασίου) στις μεθόδους εκμάθησης της ελληνικής από παιδιά που δεν την έχουν μητρική κι ακόμα επειδή μέσα από τα βιβλία, τη σύγχρονη παιδαγωγική, τις μικτές ομάδες παιδιών μειονότητας και πλειονότητας σε δημιουργικές δράσεις και κατασκηνώσεις, τις κινητές μονάδες στα χωριά, καλλιεργεί συστηματικά επί είκοσι χρόνια τον σεβασμό στις γλώσσες και τις ταυτότητες, κοντολογίς καλλιεργεί την ταυτότητα του πολίτη της Ελλάδας και της Ε.Ε.“.

“Μολονότι ήταν γενικά πολύ δύσκολα”, αντιπαραβάλλει η συνομιλήτριά μας, «καταφέραμε να συνεχίσουμε, όπως φαίνεται και εδώ στον καινούργιο χώρο μας“.

Δράσεις καθ’ οδόν για την ανοιχτή εκδήλωση αποτίμησης

Η συζήτηση προχώρησε προς τη φυσιογνωμία του προγράμματος, με τη συνομιλήτριά μας να σημειώνει το παγκοίνως γνωστό γεγονός ότι “τα ΚεΣΠΕΜ ήταν πάντα μια γέφυρα ανάμεσα στο σχολείο και στην τοπική κοινωνία“, προσθέτοντας:“Αποτελούσαν θεσμικό χώρο, με ταμπέλα στην είσοδο που έγραφε «Υπουργείο Παιδείας», όμως πολύ αλλιώτικο από όλους τους άλλους. Με προσωπικό μικτό -μειονότητας και πλειονότητας- και πολύγλωσσο, με τη χρήση της τεχνολογίας και μαθήματα με υπολογιστές, με παιδαγωγικές μεθόδους μοντέρνες και επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς, με σημαντικό ποσοστό δασκάλων και νηπιαγωγών μελών της μειονότητας με πτυχία ελληνικών πανεπιστημίων που έδιναν εξαίρετο παράδειγμα κινήτρου για μάθηση στα παιδιά. Ήταν δηλαδή εκπαιδευτικά κέντρα όπου η μάθηση είναι ευχάριστη περιπέτεια και τα ελληνικά είναι «εύκολα», όπως μας έλεγαν στις εορτές κάθε Ιούνιο τα ίδια τα παιδιά (η μεγάλη μας ανταμοιβή μαζί με την εμπιστοσύνη που μας έδειξαν οι γονείς)“.

Και οι δράσεις συνεχίζονται, παρά τις δυσκολίες, παρά τη σκιά του τέλους και το μεγάλο ερωτηματικό για το μέλλον: “Αντιμετωπίζουμε συνεχώς αιτήματα για μαθήματα του προγράμματος. Σε άλλα ανταποκρινόμαστε, π.χ. ανοίξαμε καινούργια μαθήματα στο Σουφλί, αλλού λιγότερο, π.χ. έχουμε στον Κένταυρο ογδόντα αιτήσεις παιδιών του γυμνασίου και δεν υπάρχει ο απαραίτητος χώρος διότι η σχολική εφορεία δεν διαθέτει το σχολείο. Μαθητές λυκείου ετοιμάζονται για το ετήσιο ταξίδι τους στη Θεσσαλονίκη, όπου θα «ξεναγηθούν» στο Αριστοτέλειο, θα εξοικειωθούν με τον πανεπιστημιακό χώρο, τα προγράμματα σπουδών, τις ειδικότητες και θα προετοιμάσουν καλύτερα το φοιτητικό τους μέλλον. Δεχτήκαμε επίσκεψη από ομάδα φοιτητών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής που συνομίλησαν με τους μελλοντικούς φοιτητές της μειονότητας που μετέχουν στα Δημιουργικά Εργαστήρια Νέων. Ομάδα παιδιών συμμετείχε στο διήμερο διεθνές τουρνουά ποδοσφαίρου της Μαρώνειας. Και ετοιμαζόμαστε για τις θερινές κατασκηνώσεις στα πέτρινα της Μαρώνειας. Οι κατασκηνώσεις μας επί χρόνια (παλιότερα γίνονταν στα Άβδηρα) έχουν σημαντική επιτυχία και συνέπειες. Παιδιά και νέοι μαθαίνουν πολλά μέσα στη φύση, ενώ το κυριότερο είναι ότι μαθαίνουν τη συνύπαρξη. Σε μικτές ομάδες με διαφορετικές ηλικίες, ταυτότητες, γλώσσες, θρησκείες, κουλτούρες, ανακαλύπτουν ομοιότητες και διαφορές, μαθαίνουν να αξιοποιούν τις διαφορές, δηλαδή δεν αναπαράγουν το παρελθόν αλλά χτίζουν το μέλλον“.

Η κα Δραγώνα υπογραμμίζει ότι “πάντα το ζητούμενο είναι ν’ ανοίγουμε νέους ορίζοντες και όλο και περισσότερες ευκαιρίες. Δεν είναι μόνο τα μαθήματα αυτά καθεαυτά. Είναι το σύνολο των μαθησιακών εμπειριών που πάνε πέρα από τη σχολική τάξη“. Και κλείνει τη συνομιλία μας λέγοντας: “Κλείνουμε όμως. Ετοιμαζόμαστε για μια εκδήλωση αποτίμησης των 22 χρόνων που θα γίνει τον Ιούνιο. Δεν είναι απλά το κλείσιμο μιας φάσης, πρόκειται για την αποτίμηση μιας παρέμβασης μακράς πνοής. Και όλα τα προγράμματα που αφορούν κοινωνικές παρεμβάσεις, για να αποδώσουν δεν μπορεί παρά να είναι μεγάλης διάρκειας και να ακολουθούν αταλάντευτα την ίδια πολιτική και –ακόμη καλύτερα, ει δυνατόν- να εφαρμόζονται από τα ίδια πρόσωπα. Τέτοιου τύπου προγράμματα είναι πολιτικές παρεμβάσεις με την πραγματική έννοια του όρου“.

 

Σχετικά άρθρα

Ημερίδα από το ΚεΔΔΥ Ξάνθης

Super User

Μια ενδιαφέρουσα επιμορφωτική συνάντηση

Super User

Ανακοίνωση Σ.Γ.Κ. του Μουσικού Σχολείου Ξάνθης

Super User

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Δείτε περισσότερα

Πολιτική απορρήτου και cookies