Από τα πολλά και ενδιαφέροντα βιβλία που προτείνει αυτή την εποχή στο αναγνωστικό κοινό το βιβλιοπωλείο “Δύο”, επιλέγουμε σήμερα… επετειακά (παγκόσμια ημέρα βιβλίου) δύο ιστορικού χαρακτήρα:
“Η δικτατορία των συνταγματαρχών“
Το απριλιανό πραξικόπημα υπήρξε το τελευταίο επιτυχημένο στρατιωτικό κίνημα για την κατάλυση της δημοκρατίας επί ευρωπαϊκού εδάφους. Ο ελληνικός λαός αλλά και η διεθνής κοινότητα, το βίωσαν ως έναν επιβλαβή και επώδυνο αναχρονισμό. Το παρόν συλλογικό έργο επιχειρεί να φωτίσει διεπιστημονικά ανεξερεύνητες πτυχές της τραυματικής εμπειρίας του πραξικοπήματος και της επτάχρονης δικτατορίας των συνταγματαρχών, όπως η ιδεολογική και η θεσμική διάσταση, η θέση της ελληνικής δικτατορίας στην ευρύτερη διεθνή συζήτηση περί αυταρχικών καθεστώτων αλλά και περί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη συγκεκριμένη εποχή, η σχέση του δικτατορικού καθεστώτος με το διεθνές σύστημα, καθώς και η κληρονομιά της δικτατορίας για τη μεταπολιτευτική Ελλάδα και η μακροπρόθεσμη επίδρασή της στην ελληνική κοινωνία και πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, η δικτατορία σημάδεψε τη μεταπολεμική πορεία της Ελλάδας και η σε βάθος και ψύχραιμη μελέτη της είναι απαραίτητη για την εθνική μας αυτοσυνειδησία.
“Το μετέωρο βήμα στη Μικρασία“
Η μικρασιατική εκστρατεία αποτελεί αναμφισβήτητα το πλέον φιλόδοξο εγχείρημα στη νεοελληνική Ιστορία, εγχείρημα που κατέρρευσε με παταγώδη αποτυχία, εδαφικό ακρωτηριασμό, εκατόμβη θυμάτων, προσφυγοποίηση ενός εκατομμυρίου και πλέον ανθρώπων. Η αποτυχία όμως του όλου εγχειρήματος οφείλεται μόνο στη δυσκολία του ή και στις εσωτερικές αντιθέσεις ενός πολιτικά, κοινωνικά και γεωγραφικά διαιρεμένου έθνους; Οι αντιθέσεις αυτές προέκυψαν μόνο από ιδεολογικοπολιτικούς λόγους ή πρωτίστως από τον φόβο των κατοίκων της παλαιάς Ελλάδας για την αναπόφευκτη μετατόπιση του κέντρου βάρους της λήψης των αποφάσεων στις νέες χώρες; Μια πιο συνετή πολιτική θα είχε εξασφαλίσει την απρόσκοπτη παραμονή του μικρασιατικού ελληνισμού στις πατρογονικές του εστίες ή πολύ περισσότερο την προσάρτηση της Θράκης, ανατολικής και δυτικής;
Μακριά από μανιχαϊστικές προσεγγίσεις περί προδοτών-πατριωτών, θεωρίες συνωμοσίας κατά του ανάδελφου έθνους, θεωρίες περί ιμπεριαλιστικού πολέμου, θα δούμε τις βασικές αιτίες που οδήγησαν στην έναρξη και στη συνέχιση της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Και μάλιστα με μεγαλύτερη ένταση από τους αρχικούς επικριτές της όταν αυτοί ήλθαν στην εξουσία, ενέργεια που δύσκολα μπορεί να αποδοθεί σε συνήθη αθέτηση προεκλογικών υποσχέσεων. Ο συγγραφέας καταδεικνύει επίσης μια αντίφαση που θεωρεί ότι επικρατεί σε μεγάλη μερίδα του επιστημονικού κόσμου: επικροτείται η ιδιαίτερα παράτολμη (ως το 1917) απόφαση για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον α’ παγκόσμιο πόλεμο, ενώ κατακρίνεται η διεκδίκηση της περιοχής της Σμύρνης -του μοναδικού σταθερού ανταλλάγματος που προσφέρθηκε για τη συμμετοχή αυτή- και εμφανίζεται ως αυτονόητη η προσάρτηση της Θράκης. Τέλος, αναδεικνύει την έμμεση σύνδεση της μικρασιατικής καταστροφής με τις άλλες δύο μεγάλες τραγωδίες, το κυπριακό και τον εμφύλιο.
