Για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του υπόγειου υδροφορέα στα χωρικά όρια του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης (ΕΠΑΜαΘ), ο Φορέας Διαχείρισης ανέθεσε σχετική μελέτη στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και πιο συγκεκριμένα στον αναπληρωτή καθηγητή του τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος Χρήστο Πεταλά.
Σκοπός της μελέτης ήταν η αποτύπωση του μεγέθους του προβλήματος της υφαλμύρωσης των υπόγειων παράκτιων υδροφορέων σε όλη την περιοχή του ΕΠΑΜαΘ, καθώς και η διατύπωση μέτρων αντιμετώπισης του φαινομένου όσον αφορά στην ανόρυξη νέων ή/και την αντικατάσταση ή κατάργηση των υφιστάμενων αρδευτικών υδρογεωτρήσεων. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από τους πόρους του Πράσινου Ταμείου για το 2013, μέσω της πράξης «Στήριξη Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Νέστου – Βιστωνίδας – Ισμαρίδας».
Η τελική έκθεση των Χ. Πεταλά και Ε Γαλαζούλα με τίτλο «Έκθεση καταγραφής του προβλήματος υφαλμύρωσης υπόγειων παράκτιων υδροφορέων του ΕΠΑΜαΘ και διατύπωση μέτρων αντιμετώπισης» ολοκληρώθηκε το 2014 και στη συνεδρίαση της 22/12/2014 του διοικητικού συμβουλίου του Φ.Δ. αποφασίστηκε η χρήση των συμπερασμάτων της μελέτης στην έκφραση άποψης-γνωμοδότησης του φορέα για έργα υδροληψίας.
Από την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης στις υδρογεωλογικές ενότητες του ΕΠΑΜαΘ προκύπτει ότι το φαινόμενο της υφαλμύρωσης είναι ιδιαίτερα έντονο και προκαλεί σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην τοπική οικονομία. Για τον λόγο αυτό κρίνεται πολύ σημαντική η έγκαιρη λήψη των κατάλληλων μέτρων για την αποφυγή της επέκτασης του φαινομένου σε μη επιβαρυμένες ζώνες. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, γίνεται οριοθέτηση ζωνών προστασίας δύο επιπέδων σε ολόκληρη την έκταση του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης. Στον επισυναπτόμενο χάρτη, η κόκκινη ζώνη απεικονίζει την περιοχή όπου αντιμετωπίζει επιστημονικά τεκμηριωμένο πρόβλημα υφαλμύρωσης, ενώ η πράσινη ζώνη απεικονίζει περιοχές όπου με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία δεν υπάρχει σήμερα αξιοσημείωτο πρόβλημα υφαλμύρωσης.
Επομένως, ενώ εντός ορισμένων ζωνών του ΕΠΑΜαΘ επιτρέπεται η ανόρυξη νέων – επέκταση υφιστάμενων γεωτρήσεων με βάση την υπ’ αριθμό 44549/17-10-2008 Κ.Υ.Α. (Φ.Ε.Κ. 497/Δ/17.10.2008), στις περιοχές εντός κόκκινης ζώνης έχει ληφθεί η απόφαση ο Φ.Δ. να γνωμοδοτεί αρνητικά στην ανόρυξη νέων ή/και στην επέκταση υφιστάμενων γεωτρήσεων. Αυτό διότι το διαπιστωμένο πρόβλημα σε συνδυασμό με τη λειτουργία επιπλέον γεωτρήσεων, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε περαιτέρω υποβάθμιση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα με αρνητικές επιπτώσεις τόσο βραχυπρόθεσμα στη γεωργική παραγωγή όσο και μακροπρόθεσμα στην κατάσταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Κατ’ εξαίρεση στις περιοχές που ανήκουν μεν αλλά οριακά χωρικά στη ζώνη υφαλμύρωσης (κόκκινη ζώνη), θα εκτιμάται θετικά στη χορήγηση γνωμοδότησης εάν η προτεινόμενη απόληψη υπόγειου νερού συνδυάζεται και αφορά εφαρμογή στάγδην άρδρευσης.
Πατήστε εδώ για να κατεβάσετε τις ζώνες έντασης υφαλμύρωσης σε μορφή pdf και εδώ για να τις κατεβάσετε σε μορφή shp.
