Από το τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση:
Παγκόσμια έχει γίνει καταγραφή του παθογόνου σε καλλιέργειες αμυγδαλιάς, ροδακινιάς, δαμασκηνιάς, βερικοκιάς, κορομηλιάς, είδη βελανιδιάς, είδη κέρκις, είδη πτελέας, πεκάν, πλάτανους, ηλίανθους και άλλα. Πολύ κοντά μας, στην Ιταλία, τεράστιες ζημίες καταγράφηκαν στην Περιφέρεια Apulia της επαρχίας Lecce από το 2013, ιδιαίτερα στην καλλιέργεια της ελιάς. Ο επιβλαβής οργανισμός “Xylella fastidiosa” έχει κάνει επιβεβαιωμένα την εμφάνιση του στην Κορσική, στις μεσογειακές ακτές της Γαλλίας, σε θερμοκήπιο καλλωπιστικών στη Γερμανία, στις Βαλεαρίδες νήσους στην Ισπανία (2016), ενώ το 2017 ανιχνεύθηκε και στην περιοχή Αλικάντε της ηπειρωτικής Ισπανίας σε οπωρώνες αμυγδαλιάς. Επίσης στη Μαδρίτη και στην Ανδαλουσία της Ισπανίας (2018 ) και πολύ πρόσφατα τέσσερις νέες εστίες προσβολής από τον επιβλαβή οργανισμό καραντίνας επιβεβαιώθηκαν στην επαρχία του Αλικάντε της Ισπανίας. Επίσης ένα νέο είδος, το “Prunus armeniaca” αποτελεί νέο ξενιστή του στελέχους του φυτοπαθογόνου βακτηρίου.
Εύρος ξενιστών – συμπτώματα
Το παθογόνο γενικά έχει πολύ μεγάλο εύρος φυτών ξενιστών, ποωδών και δενδρωδών, καλλιεργούμενων και αυτοφυών. Προσβάλει διάφορα καλλιεργούμενα φυτά (μεγάλης καλλιέργειας, καρποφόρα δένδρα, αμπέλι, καλλωπιστικά, αυτοφυή φυτά και δασικά δένδρα). Εγκαθίσταται και πολλαπλασιάζεται στα αγγεία του ενεργού ξύλου. Τα συμπτώματα που προκαλούνται από το βακτήριο ποικίλλουν ανάλογα με το φυτό ξενιστή. Γενικά, καθώς το βακτήριο προσβάλλει τα αγγεία του ξύλου και εμποδίζει τη μεταφορά νερού και ανόργανων θρεπτικών στοιχείων, τα ασθενή φυτά εκδηλώνουν συμπτώματα μαρασμού, νέκρωσης (καψαλίσματος) και ξήρανσης του φυλλώματος, ακολουθούμενα τελικά από την πλήρη νέκρωση του φυτού. Σημειώνεται ότι είναι δυνατόν να υπάρχουν προσβεβλημένα φυτά του ιδίου είδους με ή χωρίς συμπτώματα.
Τρόποι μετάδοσης
Οι κυριότεροι τρόποι να εισαχθεί το παθογόνο σε μία περιοχή είναι με τα φυτά προς φύτευση και με τα μυζητικά έντομα φορείς (της οικογένειας των “Cicadidae” και “Cercopida”, κοινώς τζιτζικάκια) που λειτουργούν ως φορείς του βακτηρίου, συμπεριλαμβανομένης και της περίπτωσης των εντόμων φορέων που ενδέχεται να μεταφερθούν πάνω στα φυτά. Όμως σε μεγάλες αποστάσεις γίνεται με μολυσμένο πολλαπλασιαστικό υλικό (φυτά προς φύτευση).
Διακίνηση πολλαπλασιαστικού υλικού
Με βάση την εκτελεστική απόφαση 2015/789/Ε.Ε. και τις τροποποιήσεις αυτής όσον αφορά στα μέτρα για την πρόληψη της εξάπλωσης του οργανισμού “Xylella fastidiosa”, επιβάλλονται μέτρα για την εισαγωγή εκτεταμένου αριθμού φυτών-ξενιστών προς φύτευση από τρίτες χώρες προς την Ε.Ε.
- Το φυτικό υλικό θα πρέπει να προέρχεται από τόπο παραγωγής απαλλαγμένο από την ασθένεια και να υποβάλλεται σε επίσημες επιθεωρήσεις (Surveys)
- Για το φυτικό υλικό που παράγεται στην Ε.Ε. χρειάζεται φυτοϋγειονομικό διαβατήριο για τη διακίνησή του
- Ειδικότερα για τα ευπαθή φυτά που προέρχονται από τρίτες χώρες και προορίζονται για φύτευση, απαιτείται κατά την εισαγωγή τους το πιστοποιητικό φυτοϋγείας με ειδικές πρόσθετες δηλώσεις.
Λόγω της μεγάλης σοβαρότητας αυτού του επιβλαβή οργανισμού και σύμφωνα με το άρθρο 7 του Π_365/2002 (Φ.Ε.Κ. Α 307), αποτελεί υποχρέωση όποιων εμπλεκόμενων όπως φυτωρίων, σημείων πώλησης καλλωπιστικών φυτών και πολλαπλασιαστικού υλικού, παραγωγών, συνεταιρισμών, γεωπόνων του δημοσίου και ιδιωτών, τελωνιακών, δήμων και εργολάβων δημοσίων κηποτεχνικών έργων) να γνωστοποιούν αμέσως στην αρμόδια φυτοϋγειονομική αρχή της περιοχής τους οποιαδήποτε ύποπτη εμφάνιση επιβλαβών οργανισμών ή συμπτωμάτων. Παρακαλούμε για την άμεση ενημέρωση της υπηρεσίας Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης – τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου, Διοικητήριο, Ξάνθη στα τηλέφωνα 25413 50189, 50190 και 50191, στην περίπτωση που διαπιστωθούν ύποπτα συμπτώματα («καψίματος» στα φύλλα και ταχύτατη αποπληξία φυτών) ή οτιδήποτε άλλο ανησυχητικό όσον αφορά στη φυτοϋγεία γενικά. Τονίζεται ότι στη χώρα μας δεν έχει διαπιστωθεί η παρουσία του “Xylella fastidiosa”. Η παρεμπόδιση της εισαγωγής του επικίνδυνου αυτού βακτηρίου στην χώρα είναι ευθύνη όλων μας.
