Ένα σπουδαίο και μοναδικό στο είδος του μουσείο που περιμένει τον επισκέπτη της πανέμορφης Λευκάδας, στέκει για περισσότερο από τρεις δεκαετίες απαξιωμένο από οποιαδήποτε μέριμνα του δήμου ή της πολιτείας.
Το αξιοθαύμαστο Μουσείο Φωνογράφου βρίσκεται στον κεντρικό πεζόδρομο της παλιάς πόλης του νησιού. Αναμφίβολα πρόκειται για ένα από τα πολύ ενδιαφέροντα και ιδιαίτερα αξιοθέατα της Λευκάδας, καθώς θέλοντας και μη «πέφτει» κανείς πάνω του, γεγονός που το κάνει να έχει μεγάλη επισκεψιμότητα. Στα εκθέματα του μουσείου περιλαμβάνεται μια αξιόλογη συλλογή από γραμμόφωνα, πλάκες (δίσκους), ραδιόφωνα και μουσικά όργανα, ενώ εκτίθενται επίσης παλιές φωτογραφίες και καρτ ποστάλ, φωτογραφικές μηχανές, όπλα και ξίφη, σφραγίδες, νομίσματα, εργαλεία, κοσμήματα, κεντήματα, σπάνια χρηστικά αντικείμενα από την παλιά Λευκάδα και πλήθος μοναδικών αντικειμένων.
Τα παραπάνω κάνουν εξόχως ενδιαφέρουσα αυτή την προσπάθεια που από το 1980 δείχνει στον επισκέπτη τα απάρτια του πολιτισμού, της λαογραφίας και της καθημερινής ζωής άλλων εποχών. Το μουσείο δεν έχει αντίτιμο εισόδου κι αν κάποιος θέλει, αφήνει κάτι προς ενίσχυσή του. Όμως, ο κόσμος που συρρέει έρχεται αντιμέτωπος με μια δυσάρεστη έκπληξη, έτσι όπως ανακοινώνεται στην πινακίδα της εισόδου: «Το Μουσείο Φωνογράφου ιδρύθηκε το 1980 και είναι το μοναδικό στην Ελλάδα. Αποτελείται από 50 φωνογράφους, ρομβίες, λατέρνες, γραμμόφωνα και δεν χρηματοδοτείται. Το μόνο έσοδό του είναι οι κάρτες και γνήσια τραγούδια γραμμοφώνου σε κασέτες και cds, παλιά ταγκό, καντάδες, οπερέτες, ρεμπέτικα, σμυρνέικα και δημοτικά. Γι’ αυτό όποιος θέλει να το ενισχύσει ας πάρει κάτι από αυτά. Το μουσείο τελεί υπό την προστασία του Συλλόγου Παλιών Ενθυμημάτων Λευκάδας. Σας ευχαριστούμε που μας επισκεφθήκατε»…
«Τα μάζεψα ο ίδιος ένα προς ένα και με χίλια παρακάλια»
Πικραμένος αλλά και… συνηθισμένος πια από την απαξίωση των φερομένων ως ταγών του πολιτισμού, ο Λευκαδίτης ιδρυτής του μουσείου Τάκης Κατωπόδης ξεναγεί τους επισκέπτες και προσπαθεί να πουλήσει κασέτες και cd για να μπορέσει να κρατήσει ζωντανή αυτή τη σπουδαία γωνιά.
«Όταν ξεκίνησα αυτή την προσπάθεια, να μαζέψω σ’ ένα χώρο όλα αυτά τα αντικείμενα που μαρτυρούν την ιστορία του νησιού, όλοι οι συμπολίτες μου με περνούσαν για τρελό. “Τι κάθεσαι και κάνεις τώρα, ποιο το όφελος;” ρωτούσαν. Σήμερα, μετά από τρεις και πλέον δεκαετίες, έχουν πειστεί για όσα εγώ τότε πίστεψα…», λέει σε παλαιότερη συνομιλία μας. Εκείνοι όμως που δεν θέλησαν να πειστούν είναι αυτοί ακριβώς που θα έπρεπε. «Το γράφουμε και απ’ έξω ότι δεν βοηθάει κανένας, τίποτε… Ποτέ δεν βοήθησε ο δήμος ούτε κανένας άλλος. Είχα απευθυνθεί εδώ και πολλά χρόνια στον δήμο Λευκάδας, αλλά μου ζήτησαν τα αντικείμενα να τα κάνουμε δωρεά στον δήμο και να στηρίξουν μ’ αυτό τον τρόπο! Όμως δεν γίνεται αυτό, καταλαβαίνετε…».
Το αξιοσημείωτο είναι ότι –σύμφωνα πάντα με τον κ. Κατωπόδη- ενώ χιλιάδες άνθρωποι από κάθε γωνιά της Ελλάδας και του κόσμου επισκέπτονται το Μουσείο Φωνογράφου, πολλοί είναι οι Λευκαδίτες που περνάνε καθημερινά έξω από το μουσείο αλλά ποτέ δεν έχουν μπει μέσα να δουν την ιστορική και όμορφη συλλογή του!… «Όλα αυτά τα αντικείμενα και οι συλλογές έχουν συγκεντρωθεί μέσα από την Λευκάδα και τα μάζεψα ο ίδιος ένα προς ένα. Γνωρίζω κόσμο (σ.σ. ο ίδιος είχε κρεοπωλείο παλιότερα) και με χίλια παρακάλια τα πήρα» λέει.
Κλείσαμε τη σύντομη και υπό την πίεση των επισκεπτών συνομιλία μας, ζητώντας από τον κ. Κατωπόδη να αναφερθεί στα πολυτιμότερα αντικείμενα του μουσείου: «Είναι οι πλάκες που είχαν οι Ενετοί εδώ και διακόσια χρόνια και άκουγαν όπερες, βαλς και καντρίλιες. Είναι και τα παλιά ρολόγια, τα σπαθιά από το 1821, τα κιάλια που είχαν οι Ενετοί εδώ στο κάστρο, φωτογραφικό άλμπουμ και ημερολόγιο του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, εφημερίδα των Ενετών, παλιά κοσμήματα και αντικείμενα, πίνακες».
Και ενώ μας αφήνει να διαλέξουμε cd από το πλήθος εκείνων των σπουδαίων που διαθέτει για να κρατήσει ζωντανό το μουσείο, θυμάται μελαγχολικά την ιστορική Τζαβέλαινα (σ.σ. πρόκειται για την Κωνσταντίνα Κατωπόδη-Μικρώνη που πέθανε το 2011 σε ηλικία 93 ετών) κοιτάζοντας τη φωτογραφία της, καθώς και το σπουδαίο αντάρτικο που αναπτύχθηκε στην περιοχή και ίσως πίσω του να εξηγούνται πολλά…
