Χωρίς επενδύσεις δεν έχει οικονομική ανάπτυξη, αύξηση των εισοδημάτων και άνοδο του βιοτικού επιπέδου. Αυτός ο ισχυρισμός στέκεται στη βάση της οικονομικής πολιτικής όλων των κρατών στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο που κάθε κυβέρνηση προσπαθεί με διάφορους τρόπους να προσελκύει ξένους επενδυτές και να ενθαρρύνει τις εγχώριες επενδύσεις με διάφορα προνόμια, επιπρόσθετες υπηρεσίες και φορολογικές ελαφρύνσεις.
Στη Βουλγαρία αυτές τις ημέρες κατέστη σαφές ότι οι ξένες επενδύσεις αυξάνονται κατά το θεαματικό 40% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η άνοδος είναι εντυπωσιακή, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για σχετικά μικρά ποσά (λίγο πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ). Γι’ αυτό, πραγματική επιρροή στην οικονομία δεν μπορεί να αναμένεται.
Το θέμα δεν είναι η ανάλυση των αιτιών για το σχετικά μικρό ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών για τη Βουλγαρία. Όμως άλλα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν πάλι αυτές τις ημέρες, θέτουν επί τάπητος το θέμα για τις εγχώριες επενδύσεις και την εγχώρια ζήτηση. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι πολλοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι η επιτάχυνση των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης στη Βουλγαρία μπορεί να έρθει με την αύξηση των εγχώριων επενδύσεων και της εγχώριας κατανάλωσης. Οι Βούλγαροι όμως ούτε έχουν τη διάθεση να καταναλώνουν περισσότερο ούτε έχουν επενδυτικά σχέδια.
Αυτό είναι το συμπέρασμα από τα τελευταία στατιστικά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας Βουλγαρίας, σύμφωνα με τα οποία οι αποταμιεύσεις των πολιτών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων εξακολουθούν να αυξάνονται, φτάνοντας το 74% του Α.Ε.Π. ή το εντυπωσιακό ποσό 32 δισεκατομμυρίων ευρώ. Μόνο για ένα μήνα, αυτές οι καταθέσεις έχουν αυξηθεί κατά 190 εκατομμύρια ευρώ! Και αυτό το κολοσσιαίο για τη Βουλγαρία ποσό βρίσκεται σε τραπεζικούς λογαριασμούς χωρίς να συσσωρεύει και τόκους. Στις ανεπτυγμένες χρηματοοικονομικές αγορές προσφέρονται εκατοντάδες δυνατότητες για επένδυση των ελεύθερων χρημάτων και οι τραπεζικές καταθέσεις είναι μόνο μια δυνατότητα. Συμπληρωματική ασφάλιση υγείας, συμπληρωματική συνταξιοδοτική ασφάλιση, ασφάλειες υγείας, επενδύσεις σε ακίνητα, επενδύσεις σε κινητές αξίες, επενδύσεις σε χρυσό και σε έργα τέχνης κ.ά.
Δυστυχώς, οι Βούλγαροι δεν διαθέτουν την απαραίτητη χρηματοοικονομική κουλτούρα, γνώσεις και κεφάλαια, που θα βοηθήσουν στην επιλογή του καλύτερου χρηματοοικονομικού εργαλείου για την επένδυσή τους. Εξάλλου, οι αποταμιεύσεις των περισσότερων Βουλγάρων δεν είναι τόσο μεγάλες για να χρησιμεύσουν για σημαντική επένδυση. Έτσι προκύπτει ένας φαύλος κύκλος: οι Βούλγαροι αποταμιεύουν γιατί δεν έχουν αρκετά χρήματα για να κάνουν επενδύσεις, και οι επενδύσεις στην οικονομική ανάπτυξη είναι λίγες γιατί τεράστιοι πόροι κρατούνται παγωμένοι σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Η χώρα πρέπει να βγει από αυτό τον κύκλο και ο ευκολότερος τρόπος είναι μέσω των καινοτομιών και των ψηφιακών τεχνολογιών που προσφέρουν τεράστια παραγωγικότητα και αποδοτικότητα της αρχικής επένδυσης. Απαιτούν όμως σοβαρή μόρφωση και επαγγελματικές δεξιότητες που όλο και περισσότερο λείπουν στη χώρα.
Βλαντιμίρ Σάμπεφ (μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα) – B.N.R.
