Με τις εκδηλώσεις που γίνονται κάθε χρονιά σε Σταυρούπολη, Κομνηνά, Κιμμέρια και Λεύκη γιορτάζεται και η φετινή καθαρή Δευτέρα 11 Μαρτίου στον δήμο Ξάνθης, ως εξής:
Σταυρούπολη (11.00)
- Από το πρωί και καθ’ όλη τη διάρκεια των εκδηλώσεων, παραδοσιακοί ήχοι θα πλαισιώνουν τα δρώμενα και ο Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Σταυρούπολης «Ορφέας» θα μοιράζει στους παρευρισκομένους δωρεάν νηστίσιμα εδέσματα και άφθονο κρασί τοπικής παραγωγής.
- Το έθιμο της καμήλας: Στην πλατεία του οικισμού οι κάτοικοι μαζί με τους επισκέπτες, μεταμφιεσμένοι και κάνοντας διάφορους ήχους θα συμμετάσχουν σε μια παρέλαση χρωμάτων και χαράς, με οδηγό ένα ομοίωμα καμήλας και έναν ενήλικο να παριστάνει τον καμηλιέρη Άραβα. Ένα τοπικό έθιμο παρουσιασμένο φέτος από την Ένωση Παλαιών Δασοπροσκόπων Ξάνθης. Το έθιμο της καμήλας αρχικά είχε παγανιστικό χαρακτήρα και συμβόλιζε τη δέηση των κατοίκων για τη γονιμότητα της γης, αφού η χρονική στιγμή συνέπιπτε με τον ερχομό της άνοιξης και την έναρξη των αγροτικών εργασιών. Αργότερα, σε συνδυασμό με την ορθόδοξη πίστη και θρησκεία που θέτει αυτή την ημέρα ως την αρχή της σαρακοστής, άλλαξε χαρακτήρα και συμβολίζει πια το τέλος των εορτών του καρναβαλιού και την αρχή της νηστείας.
- Το έθιμο του Αράπη: Ο Επιμορφωτικός Σύλλογος Τέχνης και Παράδοσης της Δ.Ε. Σταυρούπολης και ο Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Νικήσιανης «ο Αράπης», θα παρουσιάσουν ένα από τα πιο σημαντικά δωδεκαμετρικά έθιμα στον βαλκανικό χώρο, το παλιό και γραφικό αποκριάτικο έθιμο του «Αράπη». Συμβολίζει τη μάχη μεταξύ ζωής και θανάτου, τη γονιμότητα, την αναγέννηση και την έναρξης μιας νέας εποχής. Ο «Αράπης» έχει επιβλητική εμφάνιση προκαλώντας δέος και φόβο. Εικάζεται μάλιστα ότι οι «Αράπηδεις» χρησιμοποιήθηκαν από τον Μέγα Αλέξανδρο το 327π.Χ. εναντίον του βασιλιά Πώρου, στον Υδάσπη ποταμό δυτικά των Ινδιών. Ο μακεδόνας στρατηλάτης προβληματιζόταν για την έκβαση αυτής της μάχης, αφού δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει την κύρια δύναμη του εχθρού που ήταν οι ελέφαντες. Τότε εμφανίστηκαν οι Σάιοι -κάτοικοι της Νικήσιανης- και του ζήτησαν να λάβουν μέρος μαζί του στη μάχη, ντυμένοι ως Αράπηδες για να τον βοηθήσουν. Ο θόρυβος των κουδουνιών προκάλεσε τρόμο στους ελέφαντες και τους έτρεψε σε φυγή κι έτσι αυτή η μάχη κερδήθηκε. Αργότερα, οι κάτοικοι αυτού του τόπου σε συνδυασμό με τα διονυσιακά-ορφικά μυστήρια, έκαναν αναπαράσταση του γεγονότος. Κι έτσι διαμόρφωσαν ένα έθιμο που παραμένει αναλλοίωτο από τον χρόνο, την εξέλιξη και αντίδραση του χριστιανισμού, αλλά και των οθωμανών στα χρόνια της τουρκοκρατίας και των Βουλγάρων στην εποχή της κατοχής. Οι επονομαζόμενοι «Αράπ’δις» (Αράπηδες) είναι μια ονομασία που δόθηκε προφανώς μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Τούρκους, αφού αράπης σημαίνει στην τουρκική γλώσσα Άραβας και στη συνέχεια αυτός που έχει μαύρη επιδερμίδα. Ασφαλώς ονομάστηκαν έτσι τα μέλη του αυτοσχέδιου θιάσου, επειδή η στολή τους είναι μαύρου χρώματος. Αυτό το έθιμο είναι το πιο βαθιά ριζωμένο σε όλους τους καταγόμενους εκ Νικήσιανης όπου κι αν κατοικούν. Είναι το μόνο που επέζησε στον χρόνο και συνεχίζει να τελείται μέχρι σήμερα με ιδιαίτερη πίστη και ευλάβεια με σκοπό να παραδίδεται στις νέες γενιές αναλλοίωτο.
Κομνηνά (12.00)
Ποντιακό γλέντι: Συνοδεία ποντιακής λύρας, κάτοικοι και επισκέπτες μπορούν να χορέψουν σε μια γιορτή βασισμένη στην τοπική παράδοση. Κατά τη διάρκεια του γλεντιού μοιράζεται στους παρευρισκομένους δωρεάν η πατροπαράδοτη φασολάδα, συνοδευμένη από τουρσί, ελιές, χαλβά και λαγάνα.
Κιμμέρια (11.00)
Πνευματικό Κέντρο Αγίου Δημητρίου: Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γυναικών Κιμμερίων «Ζωοδόχος Πηγή» γιορτάζει με αχνιστή φασολάδα, λαγάνες και άλλα νηστίσιμα εδέσματα, κρασί, παραδοσιακή μουσική, μουτζουρώματα και χαρταετούς.
Λεύκη (11.00)
Προαύλιο Πολιτιστικού και Περιβαλλοντικού Συλλόγου Λεύκης «Πρωτοπόροι»: Προσφέρονται στον προαύλιο χώρο (αλλά και εντός των αιθουσών αν χρειαστεί) η παραδοσιακή φασολάδα και κάθε γνωστό σαρακοστιανό έδεσμα, μαζί με άφθονο κρασί, τσίπουρο και ακούσματα που αρμόζουν σε μια τέτοια γιορτή.
