Ισχυρή ατμοσφαιρική ρύπανση καταγράφεται τις πρώτες ημέρες της νέας χρονιάς στη Βουλγαρία. Τα σωματίδια ξεπέρασαν κατά πέντε φορές τα επιτρεπόμενα όρια στον δήμο της Σόφιας, ενώ ανάλογη κατάσταση επικρατεί στις πόλεις Σούμεν, Πλόβντιβ, Μπλαγκόεβγκραντ, Πέρνικ και αλλού.
Η Εμίλια Στόινεβα, επικεφαλής της αρμόδιας κρατικής υπηρεσίας του Εκτελεστικού Οργανισμού Περιβάλλοντος, σχολιάζει: «Η βασική αίτια της ρύπανσης από λεπτά σωματίδια σκόνης είναι η θέρμανση με στερεά καύσιμα, οι εκπομπές ρύπων από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα και τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και οι αντίξοες καιρικές συνθήκες όπως οι χαμηλές θερμοκρασίες και η άπνοια. Επί του παρόντος, σύμφωνα με στοιχεία του Εκτελεστικού Οργανισμού Περιβάλλοντος, υπερβάσεις παρατηρούνται σε δεκαπέντε οικισμούς, με υψηλότερες μέσες ημερήσιες συγκεντρώσεις στο Πλόβντιβ όπου η συγκέντρωση υπερβαίνει κατά 3,15 φορές τα επιτρεπόμενα όρια και στο Μπουργκάς (2,4 φορές). Οι ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού είναι άτομα με πνευμονικές ασθένειες οι οποίες μπορεί να εξελιχθούν σε άσθμα. Από την αρχή του έτους, οι υψηλότερες συγκεντρώσεις μετρήθηκαν στις 2 Ιανουαρίου στις πόλεις Σόφια, Σούμεν, Μπλαγκόεβγκραντ, Πέρνικ και Γκόρνα Οριάχοβιτσα, όπου ξεπεράστηκαν κατά τρεις έως και πέντε φορές τα επιτρεπόμενα όρια για τα σωματίδια σκόνης, που είναι πενήντα μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Πρέπει να δώσουμε προσοχή στο ότι η Σόφια βρίσκεται σε κοιλάδα, όπου σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες όπως άπνοια και χαμηλές θερμοκρασίες εξακολουθούν να υπάρχουν, ενώ ρύποι συσσωρεύονται και στο στρώμα του εδάφους“.
Για το υπαρκτό πρόβλημα και τις πιθανές λύσεις του, ο Μπορίς Μπόνεφ από την κυβερνητική πολιτειακή οργάνωση «Σώσε την Σοφία», λέει: «Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, τα λεπτά σωματίδια σκόνης είναι εξαιρετικά επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία και οδηγούν σε άνοια, καρδιακά προβλήματα, καρκίνο του πνεύμονα. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, η μέση θνησιμότητα που προκαλείται από τη ρύπανση του αέρα είναι περίπου 55 ανά 100.000 άτομα. Στη Σόφια 800 έως 900 άτομα πεθαίνουν ετησίως εξαιτίας του μολυσμένου αέρα. Πώς, όμως, μπορούμε να προστατέψουμε τον εαυτό μας; Μερικά από τα μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν είναι η δωρεάν χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς τις ημέρες με υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση, περιορισμοί στην κυκλοφορία των αυτοκίνητων και εκ περιτροπής κυκλοφορία των οχημάτων (μονά-ζυγά), κατάργηση κάποιων θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων, διαμόρφωση χώρων για τους πεζούς, αλλαγή του αστικού περιβάλλοντος, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει πιο ελκυστικό για τους πεζούς και τους ποδηλάτες. Ο δήμος μπορεί να αλλάξει τον τρόπο σχηματισμού των δημοτικών φόρων και τελών. Επί του παρόντος, πολλά νέα οικολογικά αυτοκίνητα πληρώνουν 2,8 φορές υψηλότερο φόρο απ ό,τι τα παλαιάς τεχνολογίας. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι, ανεξάρτητα από την κατασκευή του μετρό και την επέκταση του, οι επιβάτες των μέσων μαζικής μεταφοράς μειώνονται. Οι λόγοι είναι ότι οι γραμμές της δημόσιας συγκοινωνίας δεν έχουν βελτιστοποιηθεί, ενώ δεν υπάρχει ακόμα ολοκληρωμένο σύστημα έκδοσης εισιτηρίων. Η αύξηση-σοκ της τιμής του εισιτηρίου κατά 60%, μείωσε τον αριθμό των πολιτών που χρησιμοποιούσαν τα μέσα μαζικής μεταφοράς, γιατί η κίνηση με το αυτοκίνητο είναι φθηνότερη. Υπάρχει κάτι εξαιρετικά σημαντικό – η υγεία είναι ανεκτίμητη. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, ένα στα τρία παιδιά στη Σόφια πάσχει από άσθμα. Τελικά είναι πολύ πιο σημαντικό να είναι υγιή τα παιδιά και ο δήμος θα πρέπει να καθορίσει τις προτεραιότητές του με βάση αυτή την αρχή».
Ο δήμος της Σόφιας αποφεύγει να σχολιάσει το θέμα. Ελπίδα για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων συγκοινωνιών δίνουν τα ηλεκτρικά λεωφορεία που θα ξεκινήσουν δοκιμαστικά στην πρωτεύουσα, στις 15 Ιανουαρίου.
Λουίζα Λάζαροβα (μετάφραση Πένκα Βέλεβα), B.N.R.
